De bibliotheek van de toekomst

Streets of ManchesterDeze week met directies van openbare bibliotheken, SPN en landelijke bibliotheek-organisaties op studiereis naar Engeland. Een klein maar divers gezelschap van beleidsbepalers en beslissers waarbij het leren van elkaar en het samen werken aan innovatie centraal stond. De thema’s waren multifunctionele accommodaties (mfa’s), sociale innovatie en sociale waarde. Een inspirerende studiereis dat me aan het denken heeft gezet over de toekomst van de bibliotheek.

ManchesterMecanooMecanooTijdens de studiereis hebben we het kantoor van architectenbureau Mecanoo in Manchester bezocht (oa verantwoordelijk voor de bibliotheken van TU Delft en Birmingham) en de bibliotheken van Manchester, Chester en Devon:

  • De Manchester Central Library is gevestigd in een indrukwekkend gebouw, maar kent een redelijk klassieke opzet van een bibliotheek. Prachtige ruimtes vol met boeken, boeken en nog eens boeken!
  • Dat in tegenstelling tot het Storyhouse in Chester, een multifunctionele accommodatie waar oa bibliotheek, theater en bioscoop op een prachtige manier zijn geintegreerd. Er heerst een huiskamersfeer waarbij de boeken door het hele pand zijn te vinden. De kook- en reisboeken in de ruimte waar je ook een kop koffie of een lunch kunt bestellen, de biografieen in de ruimte voor de bioscoop, etc. Een bevlogen Alex Clifton van Storyhouse nam ons mee in de visie en aanpak van Chester. Een prachtig voorbeeld van hoe een multifunctionele accommodatie kan functioneren. Een must see voor bestuurders van accommodaties zoals Rozet in Arnhem waarbij de verschillende activiteiten als ‘silo’s’ zijn blijven werken. Meer lezen over de visie en aanpak van Storyhouse kan via Chester Chronicle en The Guardian.
  • Met de beperkte middelen die Devon Libraries in Exeter tot haar beschikking heeft, probeert ook deze bibliotheek er een multifunctionele omgeving van te maken dat fungeert als community hub voor de lokale samenleving. Door bezuinigingen is er in Devon voor gekozen om onafhankelijk verder te gaan als stichting met financiele ondersteuning vanuit overheid. Zonder impuls aan accommodatie en ondernemerschap vrees ik echter dat Devon Libraries binnen afzienbare tijd opnieuw in de financiele problemen gaat komen.

Manchester Central LibraryManchester Central LibraryStoryhouse, ChesterStoryhouse, ChesterStoryhouse, ChesterStoryhouse, ChesterCathedral, ExeterDe vraag is hoe de openbare bibliotheek van de toekomst er uitziet. Voor mij is het duidelijk dat er een belangrijke publieke taak blijft bestaan om burgers te helpen met kennis en vaardigheden om mee te kunnen doen in de samenleving. In een tijd waarin de technologische ontwikkelingen sneller gaan dan ooit en waarbij de risico’s daarvan (denk aan fakenews, nudging, privacy, etc) is dit belang misschien zelfs groter dan ooit. De vraag is hoe de bibliotheken dit met de beschikbare middelen die het heeft zo goed mogelijk kan doen. Wat mij betreft staat daarin samenwerking centraal.

Samenwerking met organisaties die net als de bibliotheek de empowerment van burgers (is daar geen beter Nederlandse term voor te bedenken?) als uitgangspunt hebben. Denk daarbij aan cultuur- en welzijnsorganisaties, maar ook aan organisaties als een Kamer van koophandel, UWV en onderwijsinstellingen. En als dat in een gezamenlijk multifunctionele accommodatie kan, dan is dat geweldig. Maar ook en misschien wel belangrijker nog, de samenwerking met lokale communities. Niet door alleen zelf initiatieven te ontplooien, maar vooral ook door de lokale communities uit te nodigen, te inspireren en te faciliteren. De bibliotheek als platform voor lokale communities. En als laatste de samenwerking met elkaar om de technologische kansen en bedreigingen op te kunnen pakken. Kansen om beter kennis te ontwikkelen en delen. Kansen om verschillende communities aan elkaar te verbinden. Kansen om echt te luisteren naar de behoefte vanuit de samenleving. Kansen om technologie in te zetten ter ondersteuning om tijd en energie over te houden om te kunnen besteden aan waar het echt om gaat: mensen helpen zichzelf te blijven ontwikkelen om mee te kunnen doen in de samenleving!

Overige blogs studiereis:

2 reacties op “De bibliotheek van de toekomst

Geef een reactie