Hoe anders was het in 1896?

Het jaar 1896: Feesten! Niet vergaderen
Vanmorgen via Facebook een bericht van Henk Jan Winkeldermaat. Of ik wist dat Villamedia, de website over journalistiek, en haar voorgangers 120 jaar geleden in Arnhem was ontstaan. Grappig omdat ik vanuit Upstream samen met o.a. HAN en CKA twee jaar geleden Media Villa Arnhem heb opgericht. Interessanter is de volgende quote uit ‘Het jaar 1896: Feesten! Niet vergaderen‘, het artikel op Villamedia dat die beginjaren beschrijft:

Het zijn andere tijden, in 1896. De grote depressie loopt op haar einde. Nederland telt vijf miljoen inwoners. De jonge Wilhelmina is formeel koningin, haar moeder regentes. Het kabinet-Roëll loodst een nieuwe kieswet door de kamer. In het voorjaar vinden in Athene de eerste moderne Olympische Spelen plaats, op 30 mei het eerste auto-ongeluk ter wereld in New York en op 15 juli reed in Arnhem de eerste auto in Nederland rond, een Benz Victoria. Nederland telt in 1896 een rijk landschap aan tijdschriften en kranten. Een blik in de online archieven van de Koninklijke Bibliotheek leert dat er zeker 60 dagbladen zijn, Suriname, Curacao en Indië meegeteld.

Een andere tijd, maar hoe anders is het eigenlijk? De financiële crisis vanaf 2008 loopt op haar einde, vandaag de laatste dag van de Olympische Spelen in Rio en op 7 mei vond in Florida, VS het eerste dodelijke ongeluk plaats door een zelfrijdende auto. En net als in 1896 maken de journalisten zich druk om auteursrecht en de toekomst van de journalistiek.

Wat is agile?

What-is-Agile

Agile is een mindset dat in het Agile Manifesto wordt beschreven door 4 waarden en 12 principes en zich manifesteert door een onbeperkt aantal uitvoeringsvormen, instrumenten en processen. Steve Denning die al jaren schrijft over agile en ook adviseur/directeur is van een vorig jaar gelanceerd consortium van organisaties dat kennis en ervaringen deelt op het gebied van agile, geeft in het artikel What is Agile? een mooi overzicht van de status van agile. Aanrader!

Leiderschap bij Digitale Transformaties

connected companySinds drie jaar ben ik kerndocent van de leergang Leiderschap bij Digitale Transformaties (voorheen Digitaal Leiderschap) van AOG School of Management. Reden voor de naamswijziging is dat digitaal leiderschap onvoldoende duidelijk maakt dat de leergang gaat over leiderschap bij digitale transformaties van organisaties. Een vakoverstijgende en multidisciplinaire studie waarbij we stilstaan bij de snel veranderende wereld door technologische en sociale ontwikkelingen, de gevolgen daarvan op mens en organisatie en wat dat betekent voor bestuurders en management. Deelnemers leren hoe een visie en scenario’s te ontwikkelingen voor de eigen organisatie, en hoe de veranderingen te realiseren die nodig zijn om de organisatie klaar te stomen voor de komende jaren. Een mooi voorbeeld daarvan is de digitalisering van de bibliotheek. Chris Wiersma, directeur van de Nieuwe Bibliotheek in Almere en oud-deelnemer aan de leergang schreef daarover de blog: De kip en het onweer: digitalisering en de bibliotheek.

Naast literatuur als The Network Society, Leading Digital en Exponential Organisations, gaan we vooral ook in op aktuele ontwikkelingen. Van groot belang is dat de deelnemers een nieuwsgierigheid ontwikkelingen om deze ontwikkelingen bij te houden (ook na het afronden van de leergang). Al vanaf de start van de leergang heb ik deze bronnen verzameld via Storify (vervolg).

Voor de komende leergang (dat dit najaar start), zal ik in navolging van deskundigen als Ernst-Jan Pfauth, Martijn Arets en Wouter van Noort, een wekelijkse nieuwsbrief versturen met daarin een verzameling van relevant nieuws dat ik ben tegengekomen op het gebied van digitale transformatie. Interesse om deze wekelijkse nieuwsbrief te ontvangen? Meld je dan alvast aan!

Figuur uit De Connected Company van Dave Gray en Thomas Vander Wal

Ed van der Elsken: Beethovenstraat 1967

Three Women Walking on the Beethoven Street in Amsterdam, 1967
In de zomer van 1967 heeft Ed van der Elsken (1925-1990) de tijdgeest van vrijheid, liefde en hoop meesterlijk gevangen met zijn iconische en inmiddels wereldberoemde foto ‘Beethovenstraat 1967’. Van der Elsken zag op een zonnige dag drie jonge vrouwen de Beethovenstraat in Amsterdam oversteken, ter hoogte van de kruising met de Jan van Eijckstraat (Google Maps). Hij aarzelde niet en maakte de foto die het beeld van Amsterdam in de sixties, letterlijk en figuurlijk, voor eeuwig bepaalde en voorzag de foto van de tekst: ‘Tofachtige, prachtige winkelmeisjes of kantoormeisjes of zo, in hun lunchpauze. In de Beethovenstraat of all places, in Amsterdam.’ (bron: Hallo (1978), Volkskrant).

Maar wie zijn deze vrouwen? Drie vriendinnen? Collega’s? Heeft het leven hen gebracht wat die mooie, zonnige dag en dat magische tijdperk vol hoop aan beloftes in zich hadden? En weten zij eigenlijk wat hun impact op de beeldvorming van de sixties was en nog steeds is?

Lees verder

ICT dwingt overheid om sneller te reageren

Marktordening bij nieuwe ICT-toepassingen
Overheden moeten in een vroeger stadium reageren op ICT-ontwikkelingen in de markt zoals het internet of things (IoT), digitale platformen, robots en block-chain technologie. Nu wachten ze te vaak tot er meer duidelijk is over de nieuwe technologie of de ontwikkeling ervan in de markt. Op een later moment regels invoeren is echter vaak lastiger en kostbaarder. Dit staat in het onderzoek ‘Marktordening bij nieuwe ICT-toepassingen‘ van het Centraal Planbureau (CPB) dat vandaag is verschenen.
Lees verder

De noodzaak van een circulaire economie

Jaarlijks produceert Nederland zo’n 60 miljoen ton afval. Een groot deel van dat afval wordt verbrand en gestort. Bedrijven richten zich nog altijd op nieuwe grondstoffen, recycling is niet vanzelfsprekend. Begin januari vroeg staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu de SER onderzoek te doen naar de manier waarop Nederland een economie kan krijgen waarop we meer uitgaan van recycling: circulaire economie. Een half jaar later is het rapport er, met de veelzeggende ondertitel ‘Geen tijd te verliezen‘. De SER dringt bij het kabinet aan op een radicale omslag. “Zonder circulaire economie kunnen we straks niet leven. De grondstoffen raken op. Het kan straks gewoon niet anders. Zonder grondstoffen geen welvaart”, concludeert Ed Nijpels, voorzitter van de SER-commissie (via: Nieuwsuur).

Biomimicry, de kunst van het nabootsen van de beste ideeën uit de natuur


Al jaren ben ik gefascineerd door wat wij als mensen kunnen leren van de natuur, van de rode oogstmier tot spreeuwen. Deze week had ik een lunchafspraak met Petra Rierink waarin ze me enthousiast vertelde over haar passie voor biomimicry. En om heel eerlijk te zijn had ik nog nooit van dit begrip gehoord, maar het is niets anders dan de wetenschap en de kunst van het nabootsen van de beste ideeën uit de natuur om menselijke problemen op te lossen. Plakband geïnspireerd door gekko’s, energie-efficiënte gebouwen geïnspireerd door termietenheuvels en antibacteriële oppervlaktes geïnspireerd door rood zeewier zijn voorbeelden van biomimicry die vandaag de dag worden toegepast.

Petra wees me oa op de website van Biomimicry 3.8, de grondleggers van de wereldwijde biomicry-beweging. Oprichter is de biologe Janine Benyus die inmiddels een aantal TED-talks op haar naam heeft staan over biomimicry.

Video: Janine Benys: Biomimicry in action (TEDtalk, 2009)

Lynda Gratton: The 100-Year Life

Begin deze maand verscheen het boek The 100-Year Life – Living and Working in an Age of Longevity van Andrew Scott en Lynn Gratton, beide hoogleraar aan de London Busines School. Lynda Gratton kennen we van haar boeken The Shift: The Future of Work is Already Here (2011) en The Key: How Corporations Succeed by Solving the World’s Toughest Problems (2014). Twee boeken waarin ze de toekomst van werk schetst.

De auteurs geloven dat we in de toekomst allemaal langer leven en dat zowel organisaties als individuen daardoor op een hele andere manier moeten kijken naar onderwijs, werk en pensioen. Dit uitgangspunt onderbouwen ze met cijfers waarin ze laten zien dat ieder decennium de gemiddelde levensduur van de mens met een paar jaar toeneemt. Dat betekent dat iedere generatie gemiddeld 10 jaar ouder wordt dan de vorige generatie. In een paar generaties betekent dat het aantal productieve uren bijna is verdubbeld. Wat gaan we met al die extra uren doen? En vooral, hoe gaan we dat allemaal betalen? Het is onvermijdelijk dat we langer moeten gaan werken in de toekomst. Uit onderzoek onder millenials geeft nu al meer dan 10 procent van de respondenten aan dat het onwaarschijnlijk is dat ze ooit met pensioen gaan. We komen uit een tijd waarin we allemaal (ongeveer) met dezelfde leeftijd gaan studeren, werken, trouwen, kinderen krijgen en met pensioen gaan. Handig voor de leiders van vandaag maar doordat we steeds ouder worden, zal niet alleen de leeftijd hoger zijn waarop we gaan trouwen of kinderen krijgen, maar zal ook de variteit sterk toenemen. Ook het belang van immateriële zaken neemt toe. Denk daarbij aan kennis, netwerken, reputatie, sociaal kapitaal, gezondheid en evenwichtig leven. Een boek dat iedere HR-manager, iedere organisatie-adviseur, iedere onderwijsdeskundige, eigenlijk iedereen zou moeten lezen. Ik ga alvast eens nadenken over welke studie ik ga volgen als ik straks 67 ben!

Video: Are you ready to live to 100?

Kevin Kelly: 12 Inevitable Tech Forces That Will Shape Our Future

We staan nog maar aan het begin van het begin aldus Kevin Kelly, oprichter van Wired Magazine maar vooral ook auteur en spreker over technologische ontwikkelingen. Na What Technology Wants (2010) publiceerde hij deze maand het boek The Inevitable: Understanding the 12 Technological Forces That Will Shape Our Future.

Volgens Kelly is veel van wat er de komende decennia gaat gebeuren onvermijdelijk (inevitable). Wat we nu zien op het gebied van kunstmatige intelligentie, augmented reality of quantified self (om er maar eens een paar te noemen), is nog maar het begin. In zijn boek The Inevitable schetst Kelly 12 trends die voor altijd de manier van communiceren, leren en werken zal veranderen:

  • Becoming: Moving from fixed products to always upgrading services and subscriptions
  • Cognifying: Making everything much smarter using cheap powerful AI that we get from the cloud
  • Flowing: Depending on unstoppable streams in real-time for everything
  • Screening: Turning all surfaces into screens
  • Accessing: Shifting society from one where we own assets, to one where instead we will have access to services at all times.
  • Sharing: Collaboration at mass-scale. Kelly writes, “On my imaginary Sharing Meter Index we are still at 2 out of 10.”
  • Filtering: Harnessing intense personalization in order to anticipate our desires
  • Remixing: Unbundling existing products into their most primitive parts and then recombine in all possible ways
  • Interacting: Immersing ourselves inside our computers to maximize their engagement
  • Tracking: Employing total surveillance for the benefit of citizens and consumers
  • Questioning: Promoting good questions are far more valuable than good answers
  • Beginning: Constructing a planetary system connecting all humans and machines into a global matrix

Ik heb het boek nog niet in detail gelezen, maar keek er naar uit sinds zijn presentatie op SXSW (video) eerder dit jaar. Aanrader!

Big Data in een vrije en veilige samenleving

Ruim een maand geleden bracht de WRR het rapport ‘Big Data in een vrije en veilige samenleving‘ (pdf) uit. Big Data-toepassingen bieden vele kansen in het veiligheidsdomein. Ze maken snelle en precieze reconstructies van misdaden mogelijk, evenals gerichte inspecties en het realtime volgen van ontwikkelingen bij crisissituaties. Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe risico’s voor burgers, op het gebied van privacy, discriminatie en vrije meningsuiting. Aan de horizon dreigt (semi-)automatische besluitvorming, waarbij de uitkomsten van data- analyses sturend zijn voor het handelen van veiligheidsorganisaties.

De WRR analyseert in dit rapport hoe de Nederlandse overheid Big Data kan gebruiken en richt zich daarbij specifiek op het veiligheidsdomein. Big Data kan volgens de raad uitsluitend vruchten afwerpen als de huidige wet- en regelgeving wordt versterkt om fundamentele rechten en vrijheden te waarborgen. Hiertoe moet de aandacht worden verlegd van het reguleren van het verzamelen van data – het zwaartepunt in de huidige juridische kaders – naar de regulering van en het toezicht op de fases van de analyse en het gebruik van data. Voor de vrijheid en de veiligheid van de burgers doen zich in deze twee fasen van Big Data- processen de grootste kansen én de grootste risico’s voor.