De noodzaak van een circulaire economie

Jaarlijks produceert Nederland zo’n 60 miljoen ton afval. Een groot deel van dat afval wordt verbrand en gestort. Bedrijven richten zich nog altijd op nieuwe grondstoffen, recycling is niet vanzelfsprekend. Begin januari vroeg staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu de SER onderzoek te doen naar de manier waarop Nederland een economie kan krijgen waarop we meer uitgaan van recycling: circulaire economie. Een half jaar later is het rapport er, met de veelzeggende ondertitel ‘Geen tijd te verliezen‘. De SER dringt bij het kabinet aan op een radicale omslag. “Zonder circulaire economie kunnen we straks niet leven. De grondstoffen raken op. Het kan straks gewoon niet anders. Zonder grondstoffen geen welvaart”, concludeert Ed Nijpels, voorzitter van de SER-commissie (via: Nieuwsuur).

Biomimicry, de kunst van het nabootsen van de beste ideeën uit de natuur


Al jaren ben ik gefascineerd door wat wij als mensen kunnen leren van de natuur, van de rode oogstmier tot spreeuwen. Deze week had ik een lunchafspraak met Petra Rierink waarin ze me enthousiast vertelde over haar passie voor biomimicry. En om heel eerlijk te zijn had ik nog nooit van dit begrip gehoord, maar het is niets anders dan de wetenschap en de kunst van het nabootsen van de beste ideeën uit de natuur om menselijke problemen op te lossen. Plakband geïnspireerd door gekko’s, energie-efficiënte gebouwen geïnspireerd door termietenheuvels en antibacteriële oppervlaktes geïnspireerd door rood zeewier zijn voorbeelden van biomimicry die vandaag de dag worden toegepast.

Petra wees me oa op de website van Biomimicry 3.8, de grondleggers van de wereldwijde biomicry-beweging. Oprichter is de biologe Janine Benyus die inmiddels een aantal TED-talks op haar naam heeft staan over biomimicry.

Video: Janine Benys: Biomimicry in action (TEDtalk, 2009)

Lynda Gratton: The 100-Year Life

Begin deze maand verscheen het boek The 100-Year Life – Living and Working in an Age of Longevity van Andrew Scott en Lynn Gratton, beide hoogleraar aan de London Busines School. Lynda Gratton kennen we van haar boeken The Shift: The Future of Work is Already Here (2011) en The Key: How Corporations Succeed by Solving the World’s Toughest Problems (2014). Twee boeken waarin ze de toekomst van werk schetst.

De auteurs geloven dat we in de toekomst allemaal langer leven en dat zowel organisaties als individuen daardoor op een hele andere manier moeten kijken naar onderwijs, werk en pensioen. Dit uitgangspunt onderbouwen ze met cijfers waarin ze laten zien dat ieder decennium de gemiddelde levensduur van de mens met een paar jaar toeneemt. Dat betekent dat iedere generatie gemiddeld 10 jaar ouder wordt dan de vorige generatie. In een paar generaties betekent dat het aantal productieve uren bijna is verdubbeld. Wat gaan we met al die extra uren doen? En vooral, hoe gaan we dat allemaal betalen? Het is onvermijdelijk dat we langer moeten gaan werken in de toekomst. Uit onderzoek onder millenials geeft nu al meer dan 10 procent van de respondenten aan dat het onwaarschijnlijk is dat ze ooit met pensioen gaan. We komen uit een tijd waarin we allemaal (ongeveer) met dezelfde leeftijd gaan studeren, werken, trouwen, kinderen krijgen en met pensioen gaan. Handig voor de leiders van vandaag maar doordat we steeds ouder worden, zal niet alleen de leeftijd hoger zijn waarop we gaan trouwen of kinderen krijgen, maar zal ook de variteit sterk toenemen. Ook het belang van immateriële zaken neemt toe. Denk daarbij aan kennis, netwerken, reputatie, sociaal kapitaal, gezondheid en evenwichtig leven. Een boek dat iedere HR-manager, iedere organisatie-adviseur, iedere onderwijsdeskundige, eigenlijk iedereen zou moeten lezen. Ik ga alvast eens nadenken over welke studie ik ga volgen als ik straks 67 ben!

Video: Are you ready to live to 100?

Kevin Kelly: 12 Inevitable Tech Forces That Will Shape Our Future

We staan nog maar aan het begin van het begin aldus Kevin Kelly, oprichter van Wired Magazine maar vooral ook auteur en spreker over technologische ontwikkelingen. Na What Technology Wants (2010) publiceerde hij deze maand het boek The Inevitable: Understanding the 12 Technological Forces That Will Shape Our Future.

Volgens Kelly is veel van wat er de komende decennia gaat gebeuren onvermijdelijk (inevitable). Wat we nu zien op het gebied van kunstmatige intelligentie, augmented reality of quantified self (om er maar eens een paar te noemen), is nog maar het begin. In zijn boek The Inevitable schetst Kelly 12 trends die voor altijd de manier van communiceren, leren en werken zal veranderen:

  • Becoming: Moving from fixed products to always upgrading services and subscriptions
  • Cognifying: Making everything much smarter using cheap powerful AI that we get from the cloud
  • Flowing: Depending on unstoppable streams in real-time for everything
  • Screening: Turning all surfaces into screens
  • Accessing: Shifting society from one where we own assets, to one where instead we will have access to services at all times.
  • Sharing: Collaboration at mass-scale. Kelly writes, “On my imaginary Sharing Meter Index we are still at 2 out of 10.”
  • Filtering: Harnessing intense personalization in order to anticipate our desires
  • Remixing: Unbundling existing products into their most primitive parts and then recombine in all possible ways
  • Interacting: Immersing ourselves inside our computers to maximize their engagement
  • Tracking: Employing total surveillance for the benefit of citizens and consumers
  • Questioning: Promoting good questions are far more valuable than good answers
  • Beginning: Constructing a planetary system connecting all humans and machines into a global matrix

Ik heb het boek nog niet in detail gelezen, maar keek er naar uit sinds zijn presentatie op SXSW (video) eerder dit jaar. Aanrader!

Big Data in een vrije en veilige samenleving

Ruim een maand geleden bracht de WRR het rapport ‘Big Data in een vrije en veilige samenleving‘ (pdf) uit. Big Data-toepassingen bieden vele kansen in het veiligheidsdomein. Ze maken snelle en precieze reconstructies van misdaden mogelijk, evenals gerichte inspecties en het realtime volgen van ontwikkelingen bij crisissituaties. Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe risico’s voor burgers, op het gebied van privacy, discriminatie en vrije meningsuiting. Aan de horizon dreigt (semi-)automatische besluitvorming, waarbij de uitkomsten van data- analyses sturend zijn voor het handelen van veiligheidsorganisaties.

De WRR analyseert in dit rapport hoe de Nederlandse overheid Big Data kan gebruiken en richt zich daarbij specifiek op het veiligheidsdomein. Big Data kan volgens de raad uitsluitend vruchten afwerpen als de huidige wet- en regelgeving wordt versterkt om fundamentele rechten en vrijheden te waarborgen. Hiertoe moet de aandacht worden verlegd van het reguleren van het verzamelen van data – het zwaartepunt in de huidige juridische kaders – naar de regulering van en het toezicht op de fases van de analyse en het gebruik van data. Voor de vrijheid en de veiligheid van de burgers doen zich in deze twee fasen van Big Data- processen de grootste kansen én de grootste risico’s voor.

Georgica en de toekomst van de agri-food sector


De Nederlandse boer en politicus Sicco Mansholt, als minister en eurocommissaris van Landbouw na de Tweede Wereldoorlog groot pleitbezorger van grootschalige landbouw, kreeg in zijn nadagen spijt van zijn beleid. Op zijn sterfbed zou hij Vergilius’ klassieke leerdicht Georgica hebben gelezen, waarin de Romeinse landbouw, bos-en wijnbouw, vee- en bijenteelt worden bezongen en waaruit lessen te halen zijn over de verhouding van de mens tot de natuur. Dat is het uitgangspunt van de documentaire Georgica uit 2014 van Katelijne Schrama, die een bespiegeling vormt op de verworvenheden van de grootschalige landbouw in de Nederlandse Flevopolder.

Ik kwam op deze documentaire toen ik mij deze week aan het voorbereiden was voor een inspiratiesessie in de agri-food sector. De agri-food sector is nog steeds één van de belangrijkste sectoren van de Nederlandse economie. De groei van de wereldbevolking vergroot het belang van de sector, maar dit brengt ook grote uitdagingen met zich mee op het gebied van duurzaamheid, gezondheid, voedselzekerheid en het voortbestaan van de rol van de boer als hoeder van biodiversiteit, landschap en water. Via een interview van oud-collega Dick Veerman van Foodlog door Katelijne Schrama voor Cafe Weltschmerz, dook ik steeds dieper in de complexe wereld van de agri-food sector. De interviews en documentaire bevestigen nogmaals mijn stelling dat globalisering en schaalvergroting een verkeerde keuze is als we straks een betere wereld willen voor onze kinderen.

Verder kijken:

CBS: 8 procent van de Nederlanders nooit op internet

mobile-woman-istanbulBijna 1,2 miljoen personen hadden in 2015 nog nooit internet gebruikt, ofwel 8 procent van de personen van 12 jaar of ouder. Dat is minder dan in 2012, toen was het nog 10 procent. Vooral ouderen zijn niet actief op internet, maar ook zij zijn steeds vaker online. Dat meldt CBS.
Lees verder

Mary Meeker’s Internet Trends 2016

Het begint inmiddels een traditie te worden dat venture capitalist en voormalig beursanalist Mary Meeker ieder jaar komt met een soort van state of the internet. Voorheen deed ze dat vanuit Morgan Stanley, tegenwoordig doet ze dat vanuit Kleiner Perkins Caufield & Byers (KPCB). 21 jaar na haar eerste internetrapport, presenteerde Mary Meeker gisteren tijdens de Code Conference 2016 de internet trends van 2016 (pdf). De presentatie is binnen een dag alleen op SlideShare al bijna 300.000 keer bekeken!

Lees verder

Big Data boer Jacob van den Borne

In de agrarische sector is Jacob van den Borne van Van den Borne Aardappelen met zijn digitale boerderij inmiddels een begrip. Buiten de sector is hij veel minder bekend. Alhoewel ik hem al wel volgde op Twitter, was ik me onvoldoende bewust van deze big data boer!
Lees verder

Kabinet krampachtig in discussie over robotisering en werkgelegenheid

70 years ago, six Philly women became the world's first digital computer programmers

Op donderdag 28 april sprak de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid met minister Asscher over robotisering en werkgelegenheid. Minister Asscher reageerde in het overleg op het rapport ‘Werken aan de robotsamenleving‘ van het Rathenau Instituut.

Voor wie het debat heeft gemist, wellicht is deze later nog terug te kijken via debatgemist. Vooralsnog zullen we het moeten doen met de reacties in de publieke media.
Lees verder