De opkomst van on-demand organisaties

Nadat Daniel Steinbock, een designer en muzikant uit Palo Alto, California in 2015 via Kickstarter meer dan 22.000 dollar aan crowdfunding wist binnen te halen voor het kaartspel True Story, bedacht hij een eenvoudig plan om de 750 bestellingen te kunnen leveren. Hij huurde enkele freelance designers en copywriters in om het kaartspel te ontwikkelen.

Op zich niets bijzonders, tot een groep onderzoekers van Stanford University aanbood om een on-demand organisatie op te zetten voor het project. Steinbock stemde toe om voor de beta versie van het kaartspel gebruik te maken van de zgn. flash-organization software (pdf) die de onderzoekers had ontwikkeld om automatisch freelancers in te huren voor de organisatie van werkzaamheden nodig om een bepaald doel te realiseren (zoals in dit geval de ontwikkeling van het kaartspel).

Alhoewel de software voor mijn gevoel niet heel veel anders is dan bijvoorbeeld de tools van Nederlandse startups als Part-up of Teamily, krijgt het werk van de Stanford hoogleraren Melissa Valentine en Michael Bernstein deze week veel publiciteit door het artikel The Pop-Up Employer: Build a Team, Do the Job, Say Goodbye in de New York Times.

Betekent dit de definitieve doorbraak van on-demand organisaties of blijft het voorlopig nog vooral een mooie visie op de toekomst van werk?

Rathenau Instituut rapport ‘Eerlijk delen’ over de deel- en kluseconomie

Delen is van alle tijden. Mensen zijn gewend af en toe spullen uit te lenen of klusjes te doen binnen vertrouwde kring, zoals familie en vrienden. De opkomst van internet en daarmee de opkomst van online platformen maakt het mogelijk dat mensen die elkaar (nog) niet kennen te verbinden en vertrouwen te organiseren tussen vreemden. Als gevolg hiervan maken online platformen waar mensen spullen uitlenen of delen de laatste jaren een stormachtige groei door. We spreken van de opkomst van de deeleconomie (als onderdeel van een bredere ontwikkeling dat we ook wel platformeconomie noemen).

De deeleconomie genereert werkgelegenheid, stimuleert ondernemerschap en innoveert bestaande sectoren. Tegelijkertijd zet de opkomst van online deelplatformen publieke waarden onder druk, zoals consumentenbescherming, openbare orde en privacy. In de deeleconomie dienen maatschappelijke belangen beter beschermd te worden. Dit vraagt om beleid dat de positieve effecten stimuleert en de negatieve effecten beperkt. Dat blijkt uit het deze week door het Rathenau Instituut gepubliceerde rapport ‘Eerlijk delen‘ over de deel- en kluseconomie.
Lees verder

Platform cooperativisme volgende stap in de platformeconomie?

Een aantal jaren geleden schreef ik een blog over de opkomst van de platformeconomie. Inmiddels is het wel duidelijk dat met de toenemende populariteit van platformen als Airbnb, Uber, Alibaba en Facebook (om er maar een paar te noemen), we kritischer moeten kijken naar de impact van deze platformen op de samenleving. En dan heb ik het niet alleen over de wet- en regelgeving, maar vooral ook over de verdeling van zeggenschap en inkomen.

Ronald van den Hoff sprak eerder dit jaar over de route naar een onderling afhankelijke economie. In de literatuur vinden we daarvoor sinds 2014 steeds vaker de term platform cooperativism. Bekendste voorbeelden van platform cooperatives zijn Fairmundo, Green Taxi, Loconomics, Stocksy, maar ook Ocean Spray. In Nederland zijn Fairphone en Peerby volgens de definitie niet echt platform cooperatives maar wel voorbeelden van platformen waarbij gebruikers/klanten erg betrokken zijn en daarmee klaar voor een evt volgende stap. Zie voor een overzicht van meer voorbeelden platform.coop.

Een case die ik nog eens verder wil uitwerken is Amazon Mechanical Turk, en dan met name de vraag of de ‘Turkers’ niet mede-eigenaar zouden moeten worden van het platform. Dit naar aanleiding van het artikel Could Amazon Mechanical Turk workers own artificial intelligence technology? Food for fought!

Werken aan toekomstbestendige wetgeving voor de platformeconomie

Digitale_Platforms__een_analytisch_kader_voor_het_identificeren_en_evalueren_van_beleidsoptiesNederlandse bedrijven zoals Booking.com, Snappcar en Thuisafgehaald lopen in Europa voorop als het gaat om de toepassing van nieuwe technologie en verdienmodellen. Om innovatieve ondernemers en consumenten te laten profiteren van de voordelen die deze ontwikkelingen bieden, wil het kabinet de wet- en regelgeving daar op aanpassen. Om dat te realiseren heeft het kabinet in de afgelopen maanden binnen en buiten de bestaande wetgeving geexperimenteerd met de toepassing van nieuwe technologie en verdienmodellen.

Afgelopen week publiceerde de Tweede Kamer het kamerstuk en de bijlagen mbt het werken aan toekomstbestendige wetgeving waaronder de rapporten Innoveren in deeleconomie (pdf), Milieu-impact en -kansen deeleconomie (pdf) en Digitale Platforms: een analytisch kader voor het identificeren en evalueren van beleidsopties (pdf).

Het web als platform: Datastromen in het sociale web

Dutch Blogosphere in transition
Op 23 september 2015 zal Anne Helmond haar promotie-onderzoek naar hoe sociale media het web hebben veranderd verdedigen aan de Universiteit van Amsterdam. Haar proefschrift The Web as Platform: Data Flows in Social Media (pdf) is online al te lezen.

In haar onderzoek laat Helmond zien hoe sociale mediaplatformen data-intensieve infrastructuren bouwen om het web opnieuw in elkaar te ‘weven’. Dit argument wordt uitgewerkt in vijf case studies waarin ze de platformisatie van het web en de consequenties daarvan beschrijft voor achtereenvolgens

  1. de transformatie van sociale netwerksites naar sociale mediaplatformen,
  2. de herstructurering van de blogosfeer en de introductie van nieuwe linkpraktijken,
  3. de veranderende aard van de hyperlink van een navigatie-instrument naar een analytisch instrument om data te verzamelen
  4. de transformatie van de valuta van het web van links naar likes, en
  5. de grenzen van de website en het einde van de website als een begrensd object.

Op basis van haar bevindingen presenteert Helmond een toekomstige onderzoeksagenda waarin ze een aantal ontwikkelingen bespreekt die laten zien hoe sociale mediaplatformen steeds verder integreren met apps (en vice versa) wat wijst op de platformisatie van het app-ecosysteem. In het bijzonder dragen apps bij aan het einde van het web en met name het mobiele web aangezien veruit het grootste deel van de tijd op mobiele apparaten in apps wordt doorgebracht en een afnemend deel van deze tijd op het mobiele web. Apps worden in toenemende mate ook zelf platformen, met bijvoorbeeld de lancering van het Facebook Messenger Platform waarmee ontwikkelaars apps kunnen bouwen die integreren met de Facebook Messenger app.

Deze ontwikkelingen tonen aan hoe belangrijk het is om voortdurend methoden te ontwikkelen om zowel de platformisatie van het web als de platformisatie van het app-ecosysteem te bestuderen, evenals de consequenties ervan.

De opkomst van de platformeconomie

change

Bovenstaande quote van Tom Goodwin was de afgelopen week niet te missen op social media. De quote is ongelooflijk veel gedeeld. En terecht, het laat zien dat de wereld in korte tijd extreem aan het veranderen is. Zo bezit in 2015 het grootste taxibedrijf ter wereld geen auto’s (Uber), creëert het meest populaire mediabedrijf ter wereld zelf geen content (Facebook), heeft de meest waardevolle retailer ter wereld geen eigen voorraad (Alibaba) en bezit de grootste verhuurder van privé-accommodaties ter wereld geen eigen vastgoed (Airbnb). De opkomst van de nieuwe platformeconomie lijkt daarmee een feit. De vraag is wel of we de consequenties van deze ontwikkeling al voldoende kunnen overzien!

La'Zooz laat toekomst zien van decentrale autonome organisaties


Afgelopen week was Matan Field, mede-oprichter van La’Zooz, in Nederland. Hij sprak o.a. op Bitcoinference 2015 en werd geinterviewd voor Fast Moving Targets en Society 3.0. En alhoewel La’Zooz vooral wordt gepresenteerd als mogelijk alternatief voor Uber, is het met name het onderliggende blockchain-principe voor een zgn Decentralized Autonomous Organization(DAO) dat meer dan de moeite waard is om te bekijken. Ik had het geluk om de speciale sessie van Matan Field in Seats2meet bij te wonen. Martijn Arets legde deze 2-uur durende sessie vast op video. Aanrader!

Deeleconomie van lieveling tot paria?

Hoezo samen delen?

Met de term deeleconomie of sharing economy heb ik al een tijdje moeite. Het wordt namelijk te pas en onpas op initiatieven geplakt terwijl het betreffende initiatief vaak niets met delen te maken heeft. Liever spreek ik dan ook van platformeconomie of platform economy (zie ook de opkomst van de platformeconomie).

Zeker na de privacy-sechendingen van Uber en de toenemende vragen met betrekking tot het financiële model van veel ‘deelplatformen’, neemt de kritiek toe. De media die tot nog toe geen genoeg konden krijgen van de boegbeelden uit de ‘deeleconomie’ zoals Airbnb en Uber, lijken zich nu tegen hen te keren: van lieveling tot paria.
Lees verder

Sociale innovatie in het digitale tijdperk

Sociale innovatie in het digitale tijdperk

Vereniging Achmea, de vereniging van klanten van Achmea en een platform voor collectieve belangenbehartiging van klantleden, organiseerde afgelopen jaar enkele bijeenkomsten met als centrale thema netwerken, samenwerken, coöperatief ondernemen en de participatiemaatschappij. Naast (voor mij) bekende sprekers als Jim Stolze, Michiel Muller en Krijn Schuurman werden tijdens deze bijeenkomsten enkele inspirerende cases besproken die laten zien dat de participatiemaatschappij op lokaal niveau al volop aanwezig is!

Lees verder

De opkomst van de platformeconomie


Het is inmiddels wel duidelijk dat de traditionele businessmodellen hun langste tijd hebben gehad. Drijvende krachten achter de nieuwe businessmodellen, die we samenvatten onder de term platformeconomie, zijn de toenemende wereldbevolking en de snelle ontwikkelingen op het gebied van technologie en social media. Of de nieuwe business-modellen duurzaam zijn zal de tijd moeten leren, vooralsnog zijn ze veelbelovend.

Platformeconomie of platform economy, een begrip dat is geïntroduceerd door Marshall van Alstyne, Geoffrey Parker en Sangeet Paul Choudary, is voor mij de samenvattende term voor alle eerder beschreven ontwikkelingen op het gebied van de nieuwe deeleconomie. Het is een ontwikkeling dat past in een bredere beweging waarvoor verschillende termen worden gehanteerd zoals sharing economy, collaborative consumption (Rachel Botsman), circular economy, peer economy, mesh economy (Lisa Gansky), collaboratie economy (Jeremiah Owyang), informal economy (Keith Hart). En alhoewel ze op details verschillen, gaan ze allemaal uit van de nieuwe netwerksamenleving waar technologie en sociale media een belangrijke rol spelen in de manier waarop wordt gecommuniceerd en samengewerkt.
Lees verder