Academie van het leven


Stefan Zweig (1881) was een Oostenrijkse schrijver van Joodse afkomst die op 22 februari 1942 samen met zijn vrouw zelfmoord pleegde. In Die Welt von Gestern, zijn postuum verschenen autobiografie dat een indrukwekkend beeld biedt van het Europa van zijn tijd, geeft Zweig een goede samenvatting van de overbodigheid van veel scholing:

“Voor mij is het axioma van Emerson, dat goede boeken de beste universiteit overbodig maken, altijd geldig gebleven, en ik ben er ook nu nog van overtuigd dat men een uitstekend filosoof, historicus, filoloog, jurist of wat dan ook worden kan zonder ooit een universiteit of zelfs gymnasium te hebben bezocht. Talloze malen heb ik in de praktijk van het leven bevestigd gevonden dat antiquaren vaak meer van boeken weten dan deskundig geachte professoren, kunsthandelaren het beter begrijpen dan kunsthistorici, dat een groot deel van de wezenlijke nieuwe inzichten en ontdekkingen op alle gebieden te danken is aan buitenstaanders. Hoe praktisch, bruikbaar en heilzaam het academisch bedrijf voor mensen met een doorsneetalent ook mag zijn, voor individueel productieve geesten, lijkt het mij overbodig, bij hen kan het zelfs een remmende invloed hebben.”

Zweig schreef dit aan het eind van zijn leven in de jaren veertig van de vorige eeuw. Ik durf te stellen dat Zweig’s stelling nu meer dan ooit van toepassing is!

Vijf technologische ontwikkelingen op het gebied van corporate learning

Technologische ontwikkelingen maken nieuwe vormen van leren en ontwikkelen mogelijk. Paxton Riter, CEO van een bedrijf dat zich bezig houdt met instructional design, geeft op HR Dive vijf trends die volgens hem mogelijk worden gemaakt door nieuwe technologieën (via: Wilfred Rubens):
Lees verder

Digitaal Leiderschap in het onderwijs

De afgelopen drie jaar heeft het AOG School of Management een leiderschapsprogramma verzorgd voor bestuurders van Stichting Carmelcollege. Het programma bestond uit zeven conferenties. Zeven inspirerende bijeenkomsten waarop sprekers uit wetenschap en de praktijk samen met deelnemers van Carmel reflecteerden en elkaar een spiegel voorhielden. Zeven ontmoetingen waarbij op openhartige manier met elkaar het gesprek is gevoerd over verschillende thema’s maar vooral over leiderschap en bestuur in het onderwijs van vandaag en morgen.

Bij het afscheid van Romain Rijk als voorzitter van het College van Bestuur van Carmel eerder dit jaar, heeft AOG School of Management een boek aangeboden met verbonden verhalen opgemaakt uit het leiderschapsprogramma. Het is een prachtig boek geworden dat kan worden gezien als een logboek van de zeven leiderschapsconferenties. Samen met Philip Wagner en Victor Deconinck heb ik een bijdrage mogen leveren aan de zevende en slotconferentie over leiderschap en communicatie (met dank aan Durk Piet de Vries):
Lees verder

Mbo: hoe op te leiden voor de banen van morgen?

Het mbo moet wendbaarder worden vormgegeven om beter in te kunnen spelen op veranderingen die zich voordoen op de arbeidsmarkt. Actualiteit en innovatie worden nog niet overal even goed in het onderwijs georganiseerd. Dat is één van de belangrijkste conclusies van uit het rapport ‘Beroep op het mbo‘ van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).
Lees verder

Hoe leiden we jongeren op voor (nog) niet-bestaande beroepen?

Naar schatting 65% van de basisschoolleerlingen van vandaag zullen later gaan werken in beroepen die nu nog niet bestaan. Tegelijkertijd leiden we nu duizenden leerlingen op voor banen die in de nabije toekomst zullen verdwijnen door automatisering. Wat moeten onderwijsinstellingen doen om het onderwijs aan jongeren toekomstbestendig te maken? Dat is de centrale vraag van een onderzoek van prof. dr. Paul A. Kirschner, hoogleraar Onderwijspsychologie bij de Open Universiteit. Zijn laatste bevindingen zijn te lezen in het rapport ‘Voorbereiden op niet-bestaande banen‘ (pdf) dat afgelopen maand is gepubliceerd.
Lees verder

Wat is het belang van bedrijfsopleidingen?

In 2015 bood 85 procent van de bedrijven haar medewerkers bedrijfsopleidingen aan. Vijf jaar eerder was dat nog 79 procent. De toename komt vooral voor rekening van kleine en middelgrote bedrijven aldus het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) dat eerder deze week met nieuwe cijfers uit het Onderzoek Bedrijfsopleidingen publiceerde.

Bij bedrijfsopleidingen gaat het in verreweg de meeste gevallen om cursussen. Andere vormen zijn bijvoorbeeld begeleide training op de werkplek of bezoek aan conferenties, workshops, lezingen en seminars. Bedrijven gaven in 2015 gemiddeld 1,1 duizend euro aan cursussen per medewerker uit. Bij ruim 60 procent van de bedrijven zijn de cursussen gericht op beroepsgerelateerde vaardigheden.

Cruciale vraag is natuurlijk: wat is het belang van bedrijfsopleidingen? Welk effect hebben deze bedrijfsopleidingen op medewerker en organisatie? Bedrijven verbeteren hun concurrentiepositie door te investeren in ‘menselijk kapitaal’ stelde het CBS bij de aankondiging van het onderzoek. Dit gebeurt door middel van het opleiden van hun medewerkers. Voor de Nederlandse samenleving zijn deze investeringen van belang voor de werkgelegenheid en het stimuleren van de economische groei. Bedrijven spelen hiermee een belangrijke rol in het oplossen van onevenwichtigheden op de arbeidsmarkt.

Blijft de vraag staan, wat is het effect? Iemand enig idee of hier (wetenschappelijk) onderzoek naar is gedaan?

Kevin Kelly over leven lang leren


Kevin Kelly (64) staat bekend om zijn optimistische kijk op de toekomst. Tijdens een kort bezoek aan Nederland geeft de techvisionair zijn beeld van de wereld in 2037. In NRC een kort interview met hem waarin Kelly aangeeft hoe je de angst voor nieuwe technologie kunt ondervangen door mensen goed te onderwijzen:

“Op school leerden we in de eerste plaats lezen, schrijven en rekenen. Maar de belangrijkste vaardigheid in 2037 is dat je je leven lang blijft leren. Het moeilijkste aan iets nieuws leren is het ontleren van het oude, zodat je op een frisse manier aan iets nieuws kan beginnen.”

Kellys belangrijkste tip: zorg dat je tot je dood een newbie blijft. Het maakt niet uit hoe slim je bent, of welke ingewikkelde computertaal je nu beheerst, want een paar jaar later zal weer iets totaal nieuws van je worden gevraagd.

Kelly dwingt zichzelf ook steeds weer iets onbekends aan te gaan. Zo gebruikt hij tegenwoordig Facebook en Twitter, terwijl hij naar eigen zeggen “helemaal niet zo’n spraakzaam persoon is”. Hij benadrukt dat hij daar veel moeite voor doet,omdat er ook een andere kracht is die altijd tegenwerkt: luiheid. “We zeggen wel dat we van nieuwe dingen houden, maar dat is niet waar. Het kost ons een paar jaar om goed te leren lezen. Als je echt iets nieuws wilt leren, zul je je dat op een gedisciplineerde manier eigen moeten maken.”

Mathieu Weggeman over het belang van vakmanschap

Vanmorgen gevraagd voor een inspiratiesessie over leiderschap in een snel veranderende samenleving. We kwamen in het gesprek al snel op het werk van Mathieu Weggeman, hoogleraar organisatiekunde aan de Technische Universiteit Eindhoven. Volgens Weggeman hebben planning & control hun beste tijd gehad en moeten we organisaties veel meer sturen op collectieve ambitie en vakdeskundigheid. Organisaties moeten het vakmanschap (weer) centraal stellen en werken op basis van vertrouwen.

Het was al weer een tijd terug dat ik Weggeman heb horen spreken dus ik bekeek een recente presentatie van hem op YouTube en raakte opnieuw geinspireerd. Niet alleen door zijn betoog over leiderschap, maar vooral ook door zijn visie op het belang van vakmanschap en de steeds kortere halfwaardetijd van kennis waardoor we op steeds jongere leeftijd minder goed in ons vak worden als we ons niet blijven ontwikkelen.
Lees verder

Een leven lang leren

Een studie kiezen die je klaarstoomt voor een carrière voor de rest van je leven is verleden tijd. De arbeidsmarkt verandert razendsnel door technologische ontwikkelingen, waardoor banen verdwijnen of veranderen. Inmiddels raakt de technologische ontwikkeling niet alleen maar banen van laagopgeleide werknemers, maar ook die van middelbaar- en hogeropgeleiden. Wie de veranderingen wil bijbenen, moet zich zijn hele werkzame leven bij- en omscholen, zeggen wetenschappers en de overheid. Deze week Nieuwsuur over een leven lang leren. Kijken!
Lees verder

Scholing is noodzaak

Werkenden realiseren zich veel te laat wat de gevolgen zijn van automatisering en robotisering. Eerder schreef ik in dit kader dat we steeds ouder worden en in de toekomst langer zullen moeten doorwerken. Afgelopen week in DFT (via @aaltjevincent) zegt voorzitter Piet Fortuin van CNV Vakmensen hierover het volgende: “Banen verdwijnen of worden vervangen. Als je als werknemer niets doet, sta je buitenspel. Het is niet alleen de verantwoordelijkheid van de werkgever”.

De vakbond, met ruim 150.000 leden de grootste CNV-bond en betrokken bij ongeveer 450 cao’s, lanceert daarom komend jaar een grote campagne om mensen bewust te maken van de noodzaak van scholing en ontwikkeling. Volgens Fortuin is dit van groot belang gezien de ontwikkelingen in verschillende sectoren. Zo verdwenen er dit jaar meer dan tienduizenden banen in de detailhandel en ook in de financiële sector volgt de ene na de andere reorganisatie. “Banken zeggen niet voor niets dat ze een ict-bedrijf worden. En dan is het nog maar de vraag wat er de komende jaren gaat gebeuren in de supermarkten, distributiecentra en bijvoorbeeld de accountancy waar steeds meer mogelijk wordt via algoritmen.” CNV Vakmensen zal bedrijven bezoeken en de werkvloer opgaan om mensen hiervan bewust te maken. “En de feedback zullen we gebruiken tijdens cao-onderhandelingen waar we steeds vaker inzetten op het belang van persoonlijke budgetten.”