Het recent gepubliceerde artikel Developing digital transformation leadership for digital-age organizational agility: a pragmatic framework van Stijn Viaene en Kristina Sen beschrijft een raamwerk dat helpt begrijpen wat er nodig is om organisaties wendbaar te maken in een wereld waarin digitale verandering constant is. De auteurs vertrekken vanuit de observatie dat digitale transformatie geen project is met een duidelijk einde, maar een continu proces van aanpassing en heruitvinding, omdat technologie en omgevingen steeds veranderen. Organisaties moeten niet alleen technologie inzetten, maar ook hun manier van werken, hun cultuur en de wijze waarop mensen samenwerken aanpassen om echt wendbaar te worden. Daarmee verschuift de aandacht van technologische oplossingen naar hoe mensen samen betekenis geven aan verandering en hoe die betekenis in de praktijk wordt gebracht.
Helaas staat het artikel achter een slotje, maar op basis van de samenvatting en de figuren die wel toegankelijk zijn volgt hier een poging tot een korte samenvatting.
Het framework is opgebouwd rond drie elkaar aanvullende onderdelen. Allereerst is er een theoretische basis waarin digitale transformatie wordt benaderd als een proces van leadership-as-practice, wat betekent dat leiderschap niet alleen iets van de top is, maar iets dat ontstaat uit collectieve activiteiten en routines binnen de organisatie. Het gaat om wat mensen daadwerkelijk doen wanneer zij proberen verandering mogelijk te maken, niet om individuele eigenschappen of rollen.
Het tweede deel van het model geeft praktische instrumenten die organisaties kunnen gebruiken. Een belangrijk instrument is een canvas met vier praktijkgebieden die telkens andere aspecten van transformatie en wendbaarheid benadrukken: vigilant (waakzaam op signalen uit de omgeving), voyager (onderzoek en exploratie), visionary (visieontwikkeling) en vested (uitvoering en stabilisatie). Deze indeling helpt leiders herkennen waar de spanning zit tussen verkennen en uitvoeren en hoe zij leerprocessen kunnen organiseren. Naast dit canvas beschrijven de auteurs concrete “jobs to be done”, kleine stappen of mijlpalen die laten zien hoe voortgang eruit kan zien, en kwaliteiten van leiderschapsgedrag die in elk van de vier gebieden belangrijk blijken.
Het derde onderdeel van het framework is een proceslogica die aangeeft hoe deze instrumenten kunnen worden gebruikt in de praktijk. Dit proces legt de nadruk op herhaalde cycli van socialiseren (gemeenschappelijk begrip creëren), experimenteren (leren door praktijkexperimenten) en orchestreren (inzichten uit verschillende teams samenbrengen om paradoxen te adresseren). Door dit cyclische patroon ontstaat niet alleen tijdelijke verbetering, maar ook continu leren dat wendbaarheid mogelijk maakt.
Het artikel plaatst dit raamwerk binnen een pragmatische onderzoeksbenadering waarin praktijkervaring en theorie elkaar voeden in plaats van elkaar vervangen. Door het expliciet te koppelen aan bestaande literatuur over digitale transformatie, organisatie-agiliteit en leiderschap wil het zowel conceptueel inzicht bieden als direct bruikbare handvatten voor organisaties.
Bron
Viaene, S., & Sen, K. (2026). Developing digital transformation leadership for digital-age organizational agility: a pragmatic framework. Information Systems and e-Business Management. doi.org/10.1007/s10257-026-00717-w
