Erica, ’s werelds mooiste en meest menselijke autonome android


In Japan zijn ze gek op robots die sprekend op mensen lijken. Ze moeten wel, de vergrijzing zet door en vacatures blijven oningevuld. Hiroshi Ishiguro, hoogleraar robotica aan de Graduate School of Engineering Science van Osaka University, is een van de bekendste onderzoekers op dit gebied en werkt al jaren aan Erica, een robot met ziel volgens deskundigen.

Ishiguro verwierf in 2006 internationale bekendheid met robotdubbelganger Geminoid HI-01 (van het Latijnse gemini, tweelingen). Geminoid HI-1 is een telerobot. Hij handelt niet zelfstandig, maar wordt in real time bediend door een menselijke ‘bestuurder’. De in samenwerking met kunstenaars vervaardigde robots hebben een metalen skelet en een plastic schedel en met name hun siliconen huid en mensenhaar (van Ishiguro zelf) maakt HI-1 griezelig realistisch (via Jos de Mul).

Inmiddels werkt Ishiguro al jaren aan de opvolgers van Geminoid HI-1 en volgens eigen zeggen is Erica, een geavanceerd Geminoid F, ’s werelds mooiste en meest menselijke autonome android (via: Justin McCurry). Op dit moment toont Guardian Documentaires een geweldige korte documentaire over Erica getiteld Erica: Man Made. Aanrader!

Big Data documentaires

Ik heb in de afgelopen jaren veel geschreven over big data. Daarbij verwijs ik in voorkomende gevallen naar literatuur en documentaires. Veel van de Nederlandse documentaires gaan vooral over de gevaren van big data, en dan met name het aspect van privacy. Internationaal zien we dat de documentaires vooral ook gaan over de kansen van big data. Voor geinteresseerden een overzicht van de beste internationale documentaires over big data:
Lees verder

10 jaar iPhone

Het is precies 10 jaar geleden dat Steve Jobs de iPhone introduceerde tijdens Macworld San Francisco 2007. Kijken!

Het Contact

Uit ruim 500 inzendingen werd begin deze maand het kunstwerk ‘Het Contact‘, een 3 minuten durende video van de Groningse Mirjam Offringa, uitgeroepen tot winnaar van de Van Lanschot Kunstprijs 2016. De Van Lanschot Kunstprijs wordt elk jaar uitgereikt aan een hedendaagse kunstenaar die in zijn of haar werk het beste de huidige tijdgeest weet vast te leggen voor latere generaties.

‘Het Contact’ toont een ogenschijnlijk toevallige, maar in werkelijkheid zorgvuldig geënsceneerde opname van vijf wachtende mensen in een ondergronds metrostation. De video is een heldere weerslag van de tijd waarin we leven: 4 van de 5 wachtende mensen in het metrostation zitten in hun eigen ‘smartphone-wereld’ en hebben geen contact met mensen in de nabije omgeving.

Luister naar de toelichting van Mirjam Offringa zelf in de radio-uitzending Nachkijkers op NPO1.

Kijktip: Westworld (2016)

Westworld is een Amerikaanse tv-serie die sinds 2 oktober 2016 uitgezonden wordt op de televisiezender HBO. De serie is gebaseerd op de gelijknamige film uit 1973 van Michael Crichton. De serie speelt zich af in het fictieve Westworld, een technologisch geavanceerd Western-themapark, dat volledig wordt bevolkt door synthetische androïden die “Hosts” worden genoemd. Deze komen tegemoet aan de wensen van de zwaar betalende bezoekers die “Nieuwkomers” (of ook “Gasten”) worden genoemd. De Nieuwkomers kunnen doen wat ze willen in het park, zonder angst voor vergelding van de Hosts. Het park kent honderd verschillende hosts, die elk hun eigen verhaallijnen uitspelen.

Westworld is één van de beste science fiction tv-series over kunstmatige intelligentie die ik heb gezien. Het scoort een 9,2 bij IMDb, 4 van de 5 sterren bij de Volksrant en is nu al genomineerd voor diverse awards. Absolute aanrader!

VPRO’s Onzichtbaar Nederland


En opnieuw heeft de VPRO een prachtige tv-documentaire gemaakt met dit keer als thema Onzichtbaar Nederland.

In de eerste aflevering zie we de ontwikkeling op het gebied van onze communicatie- en transport over de laatste 200 jaar. De meeste mensen kwamen in de negentiende eeuw niet veel verder dan het naastgelegen dorp. Door de komst van het spoor en later ook bruggen duurde het geen dagen, maar hooguit uren om ons land te bereizen. Bruggen en later ook spoorlijnen hebben Nederland letterlijk verbonden. Ook virtueel zijn we steeds meer verbonden door ontwikkeling van communicatiemiddelen. Van houten seinen van de Chappe, geïntroduceerd door Napoleon, of de allereerste autotelefoon, tot het 5G-netwerk dat binnenkort uitgerold wordt. We kunnen nu heel Nederland bereizen binnen 2,5 uur en staan in contact met de hele wereld. De vraag is of we hierdoor ook meer contact met elkaar hebben.

Kijken, aanrader!

Lo And Behold: Reveries of the Connected World

De documentaire Lo and Behold, Reveries of the Connected World van de Duitse filmregisseur Werner Herzog (oa Grizzly Man en Cave of Forgotten Dreams) onderzoekt het verleden, heden en de toekomst van het internet en hoe het de mens beïnvloedt in de huidige samenleving. Herzog komt in deze documentaire in contact met tal van verschillende personen gaande van pioniers van de technologische wereld zoals Elon Musk, Bob Kahn en Sebastian Thrun tot slachtoffers van radiatie van draadloze netwerken of van cyberpesten. Deze combinatie zorgt voor een zeer complex en contrasterend portret van onze moderne, verbonden maatschappij. Het toont hoe belangrijk en noodzakelijk de technologische vooruitgang is maar ‘Lo and Behold’ toont ook hoe dit een zeer zware tol kan eisen (via: Docville).

Georgica en de toekomst van de agri-food sector


De Nederlandse boer en politicus Sicco Mansholt, als minister en eurocommissaris van Landbouw na de Tweede Wereldoorlog groot pleitbezorger van grootschalige landbouw, kreeg in zijn nadagen spijt van zijn beleid. Op zijn sterfbed zou hij Vergilius’ klassieke leerdicht Georgica hebben gelezen, waarin de Romeinse landbouw, bos-en wijnbouw, vee- en bijenteelt worden bezongen en waaruit lessen te halen zijn over de verhouding van de mens tot de natuur. Dat is het uitgangspunt van de documentaire Georgica uit 2014 van Katelijne Schrama, die een bespiegeling vormt op de verworvenheden van de grootschalige landbouw in de Nederlandse Flevopolder.

Ik kwam op deze documentaire toen ik mij deze week aan het voorbereiden was voor een inspiratiesessie in de agri-food sector. De agri-food sector is nog steeds één van de belangrijkste sectoren van de Nederlandse economie. De groei van de wereldbevolking vergroot het belang van de sector, maar dit brengt ook grote uitdagingen met zich mee op het gebied van duurzaamheid, gezondheid, voedselzekerheid en het voortbestaan van de rol van de boer als hoeder van biodiversiteit, landschap en water. Via een interview van oud-collega Dick Veerman van Foodlog door Katelijne Schrama voor Cafe Weltschmerz, dook ik steeds dieper in de complexe wereld van de agri-food sector. De interviews en documentaire bevestigen nogmaals mijn stelling dat globalisering en schaalvergroting een verkeerde keuze is als we straks een betere wereld willen voor onze kinderen.

Verder kijken:

Mark Granovetter’s Strength of Weak Ties

De Amerikaanse socioloog Mark Granovetter is en blijft een van mijn helden op het gebied van netwerktheorie. In 1973 publiceerde Granovetter in American Journal of Sociology zijn inmiddels klassieke artikel The Strength of Weak Ties (pdf) (de kracht van zwakke verbindingen) en werkte dat later uit in zijn proefschrift en boek Getting a Job.

Granovetter onderzocht de invloed van netwerken bij het vinden van een baan. Hij ontdekte dat slechts 20 procent een baan vond via formele kanalen (arbeidsbureaus, vacatures, werving- en selectiebureaus), en 80 procent via informele netwerken aan een baan was gekomen. Van die groep werd slechts 17 procent geholpen door een naaste relatie (een ‘sterke verbinding’, iemand die ze minsten één keer per week zagen). Het overgrote deel was vooral geholpen door mensen die ze juist niet zo goed kenden: 55 procent kreeg een baan via een bekende die ze slechts af en toe ontmoetten (een ‘zwakke verbinding’, vaker dan één keer per jaar maar minder dan een keer per maand ), en 28 procent door een relatie die ze zelden ontmoetten, een keer per jaar of minder vaak, zeg maar een verre kennis. Kortom, niet het sterke netwerk hielp mensen verder, maar hun zwakke verbindingen!

Twee jaar geleden kreeg Granovetter de Everett M. Rogers Award van de USC Annenberg Universiteit. Ter ere van deze award hield Granovetter een college over de geschiedenis van de netwerktheorie. Een aanrader!
Lees verder

A Good American (2015) (Review DWDD)

Onderzoeksjournalist Huib Modderkolk bij De Wereld Draait Door over de documentaire A Good American (2015).

Bill Binney, ex-medewerker van de Amerikaanse geheime dienst, doet een boekje open over de periode voor de onthullingen van klokkenluider Snowden. Of hoe de NSA het belangrijker vond miljoenen te verkwisten aan zakenvriendjes dan tijdig een effectief elektronisch filter te installeren dat – wie weet – zelfs 9/11 had kunnen helpen voorkomen.

Hij staat bekend als de beste codekraker van Amerika. En Bill Binney is nog steeds geschokt als hij de beelden van de brandende Twin Towers ziet. Om vervolgens uit de doeken te doen wat eraan vooraf ging. Hoe hij als slimme wiskundige tijdens de Koude Oorlog de Russen afluisterde en later binnen de NSA een klein team formeerde dat het antwoord vond op de digitale informatie-explosie waar de inlichtingendienst in verdronk. Een antwoord dat door de NSA-top terzijde werd geschoven, zodat, menen Binney en voormalig medewerkers, de terroristen van 9/11 hun gang konden gaan.

A Good American ontvouwt zich als een stijlvol gevisualiseerde documentaire thriller, die minstens zo onthutsend is als de bekendere geschiedenis van Edward Snowden. Meer dan over computers en informatie gaat het over arrogantie, moraal en privacy. Binney, inmiddels klokkenluider, nam na 9/11 ontslag en is nog steeds verontwaardigd als hij bedenkt hoe de NSA de vloer aanveegde met waarden die hij zelf hooghield.