Kabinetsreactie op rapporten SER, WRR en Rathenau Instituut over robotisering arbeidsmarkt

Banenverslinder?Vorige maand ontving de Tweede Kamer een reactie van de ministers van SZW, EZ en OCW over De robot de baas (WRR), Mens en technologie: samen aan het werk (SER) en Werken aan de robotsamenleving (Rathenau Instituut). De vraag om politieke visie om robotisering in goede banen te leiden werd de laatste tijd ook steeds groter.
Lees verder

Het tweede machinetijdperk of de vijfde technologische revolutie?

Het boek The Second Machine Age uit 2014 van Andrew McAfee en Erik Brynjolfsson (in het Nederlands het tweede machinetijdperk), is een standaardwerk dat iedereen die bezig is met de toekomst van werk eigenlijk gelezen moet hebben. Waar de industriële revolutie of eerste machinetijdperk de beperkingen van de menselijke spierkracht te lijf ging, richt het tweede machinetijdperk zich op de beperkingen van de menselijke denkkracht. Door de snelle technologische ontwikkelingen (digitalisering van bijna alles) zullen veel werkzaamheden veranderen, ook die van de middenklasse. Toch geloven de auteurs dat we als mens het kunnen opnemen tegen de machine. We moeten vooral slim samenwerken met machines.

Op Beyond The Tech Revolution (BTTR) vraagt Carlota Perez in een serie artikelen zich af of we hier wel te maken hebben met een tweede machinetijdperk of dat het gaat om de vijfde technologische revolutie. Volgens Perez leidt deze verschillende interpretatie van de technologische ontwikkelingen tot andere aanbevelingen voor de toekomst. In het eerste deel van ‘Second Machine Age or Fifth Technological Revolution?’ stelt Perez dat McAfee en Brynjolfsson een (te) eenvoudige weergave schetsen van de ontwikkelingen.

Daar waar McAfee en Brynjolfsson uitgaan van twee tijdperken en verwachten dat we staan voor een tweede grote sprong in de sociale ontwikkeling van de mens, gaat Perez uit van vijf technologische revoluties die bestaan uit zowel technologische als infrastructurele veranderingen. In het tweede deel beschrijft Perez deze vijf technologische (r)evoluties en laat ze zien dat advies voor de toekomst veel complexer in elkaar zit dan McAfee en Brynjolfsson suggereren.
Lees verder

Een leven lang leren

Een studie kiezen die je klaarstoomt voor een carrière voor de rest van je leven is verleden tijd. De arbeidsmarkt verandert razendsnel door technologische ontwikkelingen, waardoor banen verdwijnen of veranderen. Inmiddels raakt de technologische ontwikkeling niet alleen maar banen van laagopgeleide werknemers, maar ook die van middelbaar- en hogeropgeleiden. Wie de veranderingen wil bijbenen, moet zich zijn hele werkzame leven bij- en omscholen, zeggen wetenschappers en de overheid. Deze week Nieuwsuur over een leven lang leren. Kijken!
Lees verder

Politieke visie dringend nodig om robotisering in goede banen te leiden


De robot komt eraan, sterker nog, hij is er al. Voor de arbeidsmarkt zal dit grote gevolgen hebben, die we nu nog niet kunnen overzien. Hoeveel banen de komende twintig jaar zullen verdwijnen, 5, 10 of zelfs 30 procent, weten we niet precies. Wel is duidelijk dat ons werk onherkenbaar en definitief zal veranderen. Zo’n 60 procent van alle banen komt mogelijk op takenniveau in aanmerking voor gedeeltelijke robotisering en automatisering.

Dit is geen nieuws, de afgelopen jaren hebben deskundigen ons regelmatig gewezen op de mogelijke gevolgen van robotisering. Ook in Nederland. In oktober 2014, precies een jaar nadat Frey en Osborne van de University of Oxford het artikel The Future Of Employment: How Susceptible Are Jobs To Computerisation? (pdf) publiceerden, kwam minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met zijn SZW-rede Robots nemen ons werk over: doembeeld of kans?. De SZW-rede van Asscher resulteerde een jaar later tot publicaties van o.a. Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), het Centraal Planbureau (CPB) en het Rathenau Instituut.

Deze week volgde een brandbrief (pdf) van een groep van twintig wetenschappers waarin wordt gevraagd om een politieke visie om robotisering en de toekomst van werk in goede banen te leiden. De oproep wordt ondersteund door werkgeversorganisatie VNO-NCW en de vakbonden FNV en CNV aldus RTL. De politieke partijen hebben nog altijd te weinig aandacht voor digitalisering en de gevolgen daarvan voor de Nederlandse economie en samenleving. Dat blijkt uit hun verkiezingsprogramma’s. Als er al op het onderwerp wordt ingegaan, blijft het vaak bij aanstippen en noemen van wat onderwerpen.
Lees verder

Scholing is noodzaak

Werkenden realiseren zich veel te laat wat de gevolgen zijn van automatisering en robotisering. Eerder schreef ik in dit kader dat we steeds ouder worden en in de toekomst langer zullen moeten doorwerken. Afgelopen week in DFT (via @aaltjevincent) zegt voorzitter Piet Fortuin van CNV Vakmensen hierover het volgende: “Banen verdwijnen of worden vervangen. Als je als werknemer niets doet, sta je buitenspel. Het is niet alleen de verantwoordelijkheid van de werkgever”.

De vakbond, met ruim 150.000 leden de grootste CNV-bond en betrokken bij ongeveer 450 cao’s, lanceert daarom komend jaar een grote campagne om mensen bewust te maken van de noodzaak van scholing en ontwikkeling. Volgens Fortuin is dit van groot belang gezien de ontwikkelingen in verschillende sectoren. Zo verdwenen er dit jaar meer dan tienduizenden banen in de detailhandel en ook in de financiële sector volgt de ene na de andere reorganisatie. “Banken zeggen niet voor niets dat ze een ict-bedrijf worden. En dan is het nog maar de vraag wat er de komende jaren gaat gebeuren in de supermarkten, distributiecentra en bijvoorbeeld de accountancy waar steeds meer mogelijk wordt via algoritmen.” CNV Vakmensen zal bedrijven bezoeken en de werkvloer opgaan om mensen hiervan bewust te maken. “En de feedback zullen we gebruiken tijdens cao-onderhandelingen waar we steeds vaker inzetten op het belang van persoonlijke budgetten.”

Met welke vaardigheden blijf je robots (voorlopig) de baas?

Future of Jobs
Digitalisering in de bancaire sector, mechanisatie in distributiecentra. Steeds meer ‘mensenwerk’ wordt gedaan door robots. Geen fijne gedachte wanneer je nét de arbeidsmarkt op moet aldus Anne Corré in het NRC.

Zeker 30 procent van de studenten en starters is dan ook bang om zijn of haar baan in de toekomst kwijt te raken aan een robot of computer, bleek deze week uit onderzoek van YoungCapital. Het uitzendbureau deed onderzoek onder 900 jongeren tussen de 17 en de 30 jaar oud en stelde vast dat ruim 40 procent van de mbo’ers bang is vervangen te worden door een robot, tegenover ongeveer een kwart van de universitair opgeleide studenten en starters. Maar met welke vaardigheden blijf je robots (voorlopig) de baas? Werk aan je sociale vaardigheden, pleit robotprofessor en hoogleraar human media interaction Vanessa Evers in de Telegraaf. Marcia Goddard, neurowetenschapper bij YoungCapital, is vorig jaar gepromoveerd op sociale vaardigheden. Goddard komt met een top 5 sociale vaardigheden waarmee je robots (voorlopig) de baas blijft:
Lees verder

Hoe blijven we ook geestelijk fit als we straks allemaal 100 jaar worden?

Hoe blijven we ook geestelijk fit als we straks allemaal 100 jaar worden?

Nog geen idee hoe ik het precies ga vormgeven, maar begin dit jaar heb ik de keuze genomen om me de komende jaren steeds meer te gaan richten op het onderwijs. En dan met name het post-HBO en post-academische onderwijs dat zich richt op leven lang leren van professionals. Het aandachtsgebied blijft de impact van digitalisering op mens en maatschappij. Een onderwerp dat me mateloos fascineert en waar ik met name buiten mijn eigen vakgebied steeds meer uitdagingen zie. Hoe houden we de technologische ontwikkelingen bij? Hoe maken we keuzes wat wel en niet van belang is voor ons werk en leven? Hoe blijf ik uberhaupt aan het werk in een wereld waarin vaste zekerheden verdwijnen en waarin we straks allemaal 100 jaar worden en er geen pensioenleeftijd meer bestaat? De boeken van Nassim Taleb en Lynda Gratton geven mij daarin richting. Met de uitwerking daarvan ga ik de komende jaren aan de slag.

Gisteren een aardig artikel in de Volkskrant van Jolan Douwes over hoe we langer energiek en betrokken blijven. In het artikel wordt oa verwezen naar het werk van Lynda Gratton. Ik was één van de geinterviewden voor dit artikel.

En je doet natuurlijk pas echt mee als de dag er na een ingezonden brief volgt van iemand die het er helemaal niet mee eens is:
Lees verder

Kabinet krampachtig in discussie over robotisering en werkgelegenheid

70 years ago, six Philly women became the world's first digital computer programmers

Op donderdag 28 april sprak de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid met minister Asscher over robotisering en werkgelegenheid. Minister Asscher reageerde in het overleg op het rapport ‘Werken aan de robotsamenleving‘ van het Rathenau Instituut.

Voor wie het debat heeft gemist, wellicht is deze later nog terug te kijken via debatgemist. Vooralsnog zullen we het moeten doen met de reacties in de publieke media.
Lees verder

Robotisering en de toekomst van werk (MOOC)

Robotisering en de toekomst van werkVanaf 14 december biedt AOG School of Management haar eerste MOOC (Massive Open Online Course) aan met als thema Robotisering en de toekomst van werk. Wat betekent digitalisering voor de toekomst van werk? Worden robots nu echt onze collega’s en hoe ga je met hen samenwerken? Wat vraagt dit van onze visie op arbeid en organisaties? De drie weken durende MOOC wordt gemodereerd door Hans Junggeburt, arbeidssocioloog en tevens kerndocent van de leergang Strategisch Ondernemen met Arbeid en Eric Buffinga, programmamaker bij AOG School of Management.

Nu zijn zowel robotisering als de toekomst van werk twee onderwerpen die al langer mijn aandacht hebben, ook op dit blog. Dat begon ruim twee jaar geleden toen Carl Benedikt Frey en Michael A. Osborne, beiden verbonden aan de University of Oxford, het artikel The Future Of Employment: How Susceptible Are Jobs To Computerisation? (pdf) publiceerden. Frey en Osborne analyseerden 700 verschillende beroepen en kwamen tot de conclusie dat de komende twintig jaar 47 procent van de banen in de VS in gevaar komt door technologische ontwikkelingen als robotisering en digitalisering.
Lees verder

SER Verrekijkers: Waar staan we in 2030?

SER Verrekijkers: Waar staan we in 2030?Waar verdienen we in 2030 ons brood mee? Wat zijn dan onze problemen? Wat is dan opgelost? Eind 2013 startte SERmagazine de serie Verrekijkers waarin deskundigen naar de toekomst kijken. De serie begon met Peter van Lieshout, raadslid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en auteur van het in november 2013 verschenen rapport Naar een Lerende Economie. Inmiddels hebben ruim twintig deskundigen hun visie gegeven op waar we staan in 2030. Een overzicht:
Lees verder