ASML heeft deze week een ingrijpende reorganisatie aangekondigd, op het moment dat het bedrijf uitzonderlijk sterke financiële resultaten presenteerde. De directe aanleiding is de snelle groei van de afgelopen jaren, vooral in onderzoek, ontwikkeling en IT. Die groei heeft geleid tot een complexe matrixorganisatie waarin engineers volgens het bedrijf te veel tijd kwijt zijn aan afstemming, overleg en rapportages, en te weinig aan technisch inhoudelijk werk. Het management stelt dat deze organisatorische stroperigheid de wendbaarheid en innovatiekracht van ASML begint te belemmeren.
De kern van de reorganisatie bij ASML is een forse vermindering van managementlagen, met name binnen de engineering- en IT-organisaties. In totaal verdwijnen circa 1.700 functies, vooral in Nederland. Ongeveer 3.000 van de 4.500 leidinggevende posities in de technologietak worden opgeheven. Van die groep kan naar verwachting ongeveer 1.400 mensen doorstromen naar een rol als engineer; voor de overige medewerkers voorziet ASML geen plek meer binnen de organisatie. Volgens het bestuur is de ingreep niet bedoeld als kostenbesparing, maar als een herinrichting die engineers meer ruimte moet geven voor innovatie en de besluitvorming moet versnellen.
Deze aankondiging staat in scherp contrast met de financiële prestaties van ASML. In 2025 behaalde het bedrijf een recordomzet van ongeveer 32,7 miljard euro, een stijging van 16 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Voor 2026 verwacht ASML verdere groei, mede door aanhoudende investeringen van klanten in AI-gerelateerde chipproductie. Tegelijk kondigde het bedrijf een aandeleninkoopprogramma aan ter waarde van maximaal 12 miljard euro tot en met 2028.
De combinatie van recordresultaten en grootschalige ontslagen heeft geleid tot stevige reacties van vakbonden, de ondernemingsraad en verschillende commentatoren. Vakbonden als FNV, CNV en VHP2 spreken van een moeilijk te begrijpen ingreep, juist vanwege de sterke vooruitzichten en de hoge winsten. De ondernemingsraad wijst daarbij expliciet op het risico van kennisverlies en het verlies aan vertrouwen onder medewerkers. In opiniestukken, onder meer in de Volkskrant, betogen commentatoren dat de maatregel slecht past bij het Rijnlandse model, waarin bedrijven naast aandeelhouders ook verantwoordelijkheid dragen voor werknemers en de samenleving. Zij plaatsen vraagtekens bij het gelijktijdig schrappen van banen en het aankondigen van een omvangrijk aandeleninkoopprogramma, mede tegen de achtergrond van publieke investeringen in ASML en de regio.
Het bestuur van ASML benadrukt daarentegen dat de reorganisatie geen kostenbesparing is, maar een bewuste keuze om de organisatie toekomstbestendig te maken. Volgens hen is het prioriteit geven aan innovatie en wendbaarheid noodzakelijk om de technologische voorsprong van ASML te behouden. Vanuit dat perspectief is deze ingreep juist in het belang van de onderneming op lange termijn en daarmee ook van medewerkers en andere stakeholders. De kern van het debat is daarmee niet zozeer of de reorganisatie organisatorisch te verdedigen is, maar welke waarden ASML expliciet of impliciet laat prevaleren. Juist doordat het bedrijf deze normatieve afweging slechts beperkt expliciteert, blijft de vraag open of de keuze van ASML maatschappelijk verantwoord is.
Bronnen:
- ASML Holding N.V. (2026). ASML reports Q4 and full-year 2025 financial results.
- ASML Holding N.V. (2026). Statement on strengthening focus on engineering and innovation.
- BNR Nieuwsradio. (2026). In gesprek met CFO Roger Dassen over de jaarcijfers en reorganisatie van ASML.
- BNR Nieuwsradio. (2026). Boardroompanel: Reorganisatie bij ASML en de gevolgen voor management en innovatie.
- Hijink, M. (2026, 28 januari). ASML zet na recordjaar het mes in overvloed aan managers. NRC.
- Van Dijk, B. (2026, 28 januari). ASML verrast met orders en groeiverwachting, maar schrapt toch 1700 banen. Het Financieele Dagblad.
- De Waard, P. (2026, 29 januari). Verloochent ASML het Rijnlandse model? de Volkskrant.
