Rosalía Vila Tobella, geboren in 1992 in Sant Esteve Sesrovires bij Barcelona, begon haar muzikale loopbaan binnen de flamencotraditie. Ze volgde een intensieve opleiding en ontwikkelde een sterke technische basis, die ook in haar latere werk hoorbaar bleef. Haar debuutalbum Los Ángeles (2017) was sober en ingetogen en duidelijk geworteld in die traditie. Met El mal querer (2018) bereikte zij een internationaal publiek door flamenco te combineren met moderne popproductie en een verhalend concept. Motomami (2022) liet vervolgens een meer experimentele kant zien, waarin ritme, performance en de dynamiek van hedendaagse popcultuur centraal stonden.

Lux, verschenen in november 2025, markeert opnieuw een andere fase. Rosalía koos voor langere, doorgecomponeerde composities en werkte samen met onder anderen het London Symphony Orchestra. De muziek wordt in sterke mate gedragen door akoestische instrumenten, strijkers en koorpartijen, aangevuld met zorgvuldig ingezette elektronische elementen. Herhaling en digitale loops spelen een beperkte rol. In interviews beschrijft Rosalía hoe zij zichzelf tijdens het maakproces oplegde muzikale ideeën volledig uit te werken en niet voortijdig af te breken. Dat vergde tijd en concentratie en staat haaks op hoe veel artiesten op dit moment werken.

De thematiek van Lux draait om spiritualiteit, twijfel, toewijding en het zoeken naar betekenis. Rosalía liet zich inspireren door mystieke en religieuze vrouwen uit verschillende culturen en perioden, onder wie Hildegard van Bingen en Rabia al-Basra. Die interesse vertaalt zich in teksten in veertien talen. Rosalía benadrukt dat het album minder autobiografisch is dan haar eerdere werk en vooral draait om aandacht voor de ander. Juist die verschuiving, weg van het directe zelf en richting bredere historische en culturele lijnen, draagt bij aan de gelaagdheid van het album.

In recente interviews is Rosalía ook expliciet bevraagd over het gebruik van AI. Zij gaf aan dat zij voor Lux geen AI gebruikte bij zang, uitspraak of compositie en dat het leer- en oefenproces voor haar een essentieel onderdeel van het werk was. Tegelijkertijd presenteert zij dit niet als een ideologisch standpunt of als kritiek op technologische ontwikkelingen. Haar keuze is eerder artistiek en praktisch: muziek maken vraagt voor haar om lichamelijke aanwezigheid, herhaling en studie. In een tijd waarin steeds meer muziek kan worden gegenereerd zonder dat er nog een mens of langdurig leerproces aan te pas komt, krijgt die houding onvermijdelijk een bredere betekenis.

Binnen Rosalía’s oeuvre bevestigt Lux haar positie als artiest die popmuziek benadert als een open vorm. Het album laat zien hoe zij traditie, onderzoek en hedendaagse expressie blijft combineren, zonder zich te herhalen of zich te laten leiden door dominante productiemodellen. Het laat horen wat popmuziek kan zijn wanneer aandacht, tijd en menselijk vakmanschap centraal worden gesteld.

Bronnen:

• Apple Music. (2025). Rosalía: Interview with Zane Lowe about LUX. Apple Music.
• Kramer, T. (2025). Het album Lux van Rosalía als cultureel statement. de Volkskrant.
• Popcast. (2025). Rosalía on pop, language and making LUX. The New York Times.