Ahold Delhaize
CEO Frans Muller beschrijft hoe het bedrijf jarenlang experimenteerde met diverse AI-projecten. Een concreet resultaat is een reductie van 6 procent in gereden kilometers bij Bol.com, dankzij betere routeplanning. De nieuwe strategie richt zich op twee of drie grote processen in plaats van op vele losse pilots. Muller noemt Ahold bewust een “smart follower”: het bedrijf hoeft niet alles zelf te ontwikkelen. Tegelijk erkent hij dat modernisering van oude IT-systemen noodzakelijk is. Over zijn eigen gebruik zegt hij: “Ik gebruik ChatGPT en Perplexity, vooral om te sparren over commerciële vraagstukken, speeches te schrijven en samenvattingen van boeken te maken.”

NS
CEO Wouter Koolmees benadrukt dat adoptie op de werkvloer cruciaal is. Een eerdere AI-pilot voor onderhoud faalde omdat monteurs de technologie negeerden. De nieuwe aanpak, met camerapalen langs het spoor, werkt wel: deze ondersteunt in plaats van vervangt. Het systeem vermindert nachtdiensten en helpt bij een vergrijzend personeelsbestand. Koolmees kiest bewust waar NS vooroploopt en waar niet. Zijn eigen gebruik van AI verwoordt hij zo: “Ik gebruik NS’ beveiligde AI-chatomgeving, op rudimentair niveau. Binnenkort krijgt de raad van bestuur een cursus om te leren wat AI-tools wel en niet kunnen.”

ING
CEO Steven van Rijswijk ziet AI vooral als aanleiding om bedrijfsprocessen opnieuw te ontwerpen. ING testte generatieve AI bewust in kleine groepen om fouten bloot te leggen. AI valt daarom niet onder IT, maar onder de operationele tak. De bank werkt met vijf thematische speerpunten om focus te behouden. Een concreet voorbeeld is de inzet van AI bij witwasdetectie, waar miljoenen valse meldingen worden gefilterd. Van Rijswijk zegt over zijn eigen gebruik: “Ik gebruik GenAI-tools vooral om de presentaties van investeerders bij onze concurrenten samen te vatten.”

KLM
CEO Marjan Rintel erkent dat KLM opnieuw moet leren wat generatieve AI kan, ondanks eerdere ervaring met operationele en planningssystemen. De organisatie werkt aan een meer samenhangende AI-strategie, met enkele grotere initiatieven. KLM gebruikt AI onder meer voor brandstofoptimalisatie, cateringvoorspellingen en het bevragen van technische documentatie. Over haar eigen gebruik zegt Rintel: “Het is handig om op vrijdagmiddag AI te vragen wat de drie belangrijkste dingen van de week waren, met de openstaande actiepunten. Maar het zit nog niet in mijn systeem.”

De vier bedrijven werken samen via KickstartAI, een initiatief voor kennisdeling, talentontwikkeling en maatschappelijke projecten. Een voorbeeld is een AI-tool voor voedselbanken, die helpt bepalen waar ondersteuning nodig is.

Deze interviews bevestigen wat mij betreft dat AI vooral waarde levert wanneer processen helder zijn, data op orde is en organisaties kiezen voor focus. Ze laten ook zien dat AI op de werkvloer vooral leidt tot taakondersteuning, efficiencywinst en reskilling en voorlopig nog niet tot massale werkvervanging. Dat sluit aan bij onderzoeken van MIT, BCG, McKinsey en Visier.

De diepere vragen over werkontwerp, leiderschap, verantwoordelijkheden en psychologische veiligheid blijven echter onderbelicht. ook deze CEO’s richten zich vooral op procesoptimalisatie, terwijl de grootste strategische kansen liggen in het opnieuw ontwerpen van werk en de samenwerking tussen mens en technologie. Er zijn nog flinke stappen te zetten!