Ik maak al jaren bewust onderscheid tussen digitalisering en digitale transformatie. Digitalisering gaat voor mij over het verbeteren van wat we al doen. Digitale transformatie vraagt om fundamenteel anders denken en organiseren. In de zorg betekent dat bijvoorbeeld niet alleen nóg efficiënter patiënten behandelen, maar ook nadenken over hoe we gezonder kunnen leven, zodat we minder zorg nodig hebben. Datzelfde principe geldt voor veiligheid: niet sneller boeven vangen, maar voorkomen dat criminaliteit ontstaat.

Daarvoor is leiderschap nodig. Voor mij is management “de dingen goed doen” en leiderschap “de goede dingen doen”. De kunst is om niet automatisch mee te gaan in de snelheid van technologie, maar eerst stil te staan bij de vraag: waarom doen we dit eigenlijk? En wat is hier nodig? En moeten we hier uberhaupt technologie gebruiken?

We hadden het onder andere over duurzaamheid, over de rol van AI in de energietransitie – waar ik recentelijk een essay over heb geschreven – en over hoe we nog veel te weinig gebruikmaken van bijvoorbeeld inheemse kennis of van wat we van de natuur kunnen leren. We bespraken ook de “semantische schuld”: organisaties die AI willen inzetten zonder hun data, processen of betekeniskaders op orde te hebben. Als de context niet klopt, komt er bagger uit. AI is immers maar zo slim als de wereld die we erin stoppen.

Mijn belangrijkste boodschap is en blijft dat AI uiteindelijk niet om technologie, maar om mensen gaat. We moeten leren vertragen, beter nadenken over onze keuzes en begrijpen wat we écht belangrijk vinden. Leiderschap gaat over richting houden in onzekerheid en complexiteit en daarin de goede dingen doen. Pas als we weten waar we voor staan, kan AI ons helpen om een rechtvaardiger en duurzamer samenleving te bouwen.

Zoals gezegd, wat mij betreft een mooi gesprek over AI. Benieuwd wat jullie er van vinden.