Het gesprek begon met een optimistische toon, waarin concrete toepassingen werden besproken. Bas Bloem liet zien hoe een ‘slim horloge’ met sensoren de bewegingen van parkinsonpatiënten thuis registreert. AI vertaalt deze gegevens naar inzichten over het dagelijks functioneren van patiënten, wat betrouwbaarder blijkt dan metingen in het ziekenhuis. Zo’n aanpak kan artsen in de toekomst helpen om eerder en beter in te grijpen, bijvoorbeeld via dashboards die vroegtijdig risico’s signaleren.

Marcel Levi benoemde toepassingen op het gebied van diagnostiek, zoals het analyseren van longfoto’s en hartfilmpjes, en het optimaliseren van bestralingsschema’s voor kankerpatiënten. In zijn eerdere werk in Londen werd AI ingezet om te voorspellen welke patiënten waarschijnlijk niet op hun afspraak zouden verschijnen. Door variabelen als leeftijd, diagnose, weerbericht en reisafstand te combineren, kon het systeem met 95% zekerheid voorspellen wie niet zou komen opdagen. Met een simpel telefoontje konden deze plekken vervolgens worden vrijgemaakt voor andere patiënten. Zulke toepassingen leveren directe efficiëntiewinst op in een overbelaste zorgpraktijk.

Jessica Workum benadrukte vooral de potentie van AI om administratieve lasten te verlichten. Zorgverleners besteden tot 40% van hun tijd aan verslaglegging. Technologieën zoals ambient listening — waarbij gesprekken automatisch worden opgenomen, getranscribeerd en samengevat — kunnen dit proces stroomlijnen. Daarmee komt tijd vrij voor directe patiëntenzorg. Tegelijkertijd wees zij op de uitdagingen: slechts een fractie van de ontwikkelde AI-modellen vindt daadwerkelijk zijn weg naar de klinische praktijk. Volgens onderzoek van het Erasmus MC komt minder dan 3% van deze modellen uiteindelijk ‘aan het bed’. Dat komt onder meer doordat data vaak niet gestandaardiseerd zijn tussen ziekenhuizen en doordat validatieprocessen traag en gefragmenteerd verlopen.

Aan het eind van het gesprek kwam ook kort de keerzijde van de AI-ambitie aan bod. Levi beschreef hoe AI in acute situaties, zoals bij een oudere vrouw op de spoedeisende hulp, tekortschiet. Waar een arts met empathie en intuïtie tot de kern van het probleem komt, mist een algoritme de context en de emotie. Bloem beaamde dat, maar wees er tegelijk op dat artsen die AI negeren het op termijn moeilijk kunnen krijgen. Chatbots worden door patiënten soms zelfs als deskundiger én vriendelijker ervaren dan artsen onder hoge werkdruk. Dat zegt misschien meer over het systeem dan over de technologie.

Het is goed dat de publieke omroepen aandacht besteden aan de huidige AI-ontwikkelingen, maar toch viel het mij opnieuw op dat het gesprek vooral ging over wat AI kan, en veel minder over wat AI doet met zorg, werk en menselijke relaties. De fundamentele vragen – over controle, afhankelijkheid, ethiek en machtsverhoudingen – bleven grotendeels ongesteld. Dat is opvallend, zeker als het gaat om ingrijpende ontwikkelingen zoals ambient listening en geautomatiseerde besluitvorming. Die kunnen weliswaar verlichting bieden in een overbelast systeem, maar veranderen ook fundamenteel de aard van het werk en het contact tussen in dit geval zorgprofessional en patiënt.

Bas Bloem sprak de verwachting uit dat we straks blij zullen zijn dat AI ons helpt als er geen zorgprofessionals meer beschikbaar zijn. Maar die realiteit vraagt niet alleen om acceptatie, maar ook om reflectie. Wat gebeurt er als technologie ons werk overneemt, en hoe blijven we daarin mens? In dat verband verwijs ik nogmaals naar de recente podcast met Janine Vos (Rabobank) over de impact van AI op werk. Zij laat zien dat technologie geen neutrale kracht is, maar altijd ingebed is in keuzes, waarden en leiderschap.

De uitzending van Eva maakt duidelijk dat AI in de zorg vol belofte zit, vooral op het gebied van logistiek, administratie en monitoring. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat de implementatie traag en weerbarstig verloopt, en dat fundamentele ethische vragen vaak buiten beeld blijven. Juist die vragen verdienen wat mij betreft een meer prominente plek in het publieke debat over de toekomst van de zorg. Niet alleen om te bepalen wat mogelijk is, maar vooral om te verkennen wat wenselijk is. AI is geen doel op zich, maar een middel. Het is aan ons welke keuzes we daarin maken.