De aanleiding voor het nummer ligt in Hancocks jarenlange zoektocht naar betekenis van zijn muziek. Op latere leeftijd bekeerde hij zich tot het Nichiren-boeddhisme, wat zijn denken en muziek fundamenteel beïnvloedde. Wisdom is expliciet geïnspireerd op een tekst van zijn spirituele leraar Daisaku Ikeda. In slechts een halve minuut ontvouwt zich een wereldbeeld dat haaks staat op de dominante logica van vooruitgang en technologie:

“Simply put, knowledge is the past. It is technology. Wisdom is the future. It is philosophy. It is people’s hearts that move the age.”

Oftewel: kennis is gericht op het verleden en verbonden met technologie, terwijl wijsheid op de toekomst is gericht en voortkomt uit filosofisch denken. Waar kennis beschrijft en ordent, geeft wijsheid richting. Het zijn niet kennis of technologie die een tijdperk bepalen, maar de gevoelens en waarden van mensen – hun hart – die echte verandering mogelijk maken.

Herbie Hancock heeft deze tekst niet geschreven als tegenstander van technologische ontwikkelingen. Integendeel: hij was een van de eerste jazzmusici die synthesizers en computers omarmde. Rockit (1983), een wereldhit, was een techno-funkexperiment lang voordat elektronische muziek mainstream werd. Zijn geloof in technologie is groot, maar nooit kritiekloos. In interviews over Future2Future benadrukt hij steeds weer: technologie heeft alleen waarde als zij de mens dient. Zonder wijsheid is zij stuurloos.

Deze thematiek raakt direct aan de vragen die vandaag centraal stonden in mijn nieuwsbrief Waar blijft het goede gesprek over AI? Daarin verwijs ik onder andere naar psychiater Paul Verhaeghe, die in het radioprogramma Nooit meer slapen stelde dat we niet alleen kennis nodig hebben, maar vooral wijsheid – om richting te geven aan hoe we willen samenleven. Precies dat is ook de strekking van Wisdom, waarin Hancock het als volgt zegt:

“Simply put, knowledge is the past. It is technology. Wisdom is the future. It is philosophy. It is people’s hearts that move the age. While knowledge may provide a useful point of reference, it cannot become a force to guide the future. By contrast, wisdom captivates people’s hearts and has the power to open a new age. Wisdom is the key to understanding the age, creating the time.”

Kennis hoort bij het verleden en technologie, wijsheid bij de toekomst en filosofie. Kennis helpt ons begrijpen wat er is, maar biedt geen richting. Wijsheid raakt aan betekenis, aan wat mensen beweegt. Volgens Hancock is dat wat nodig is om een nieuwe tijd te openen: niet wat mogelijk is, maar wat juist is.

Wat het nummer Wisdom zo krachtig maakt, is eerlijk gezegd niet de muziek – die is minimaal – maar de eenvoud. Het is een soort hedendaags gebed, een seculiere meditatie, een muzikale voetnoot bij een maatschappelijk debat dat volgens mij nog moet beginnen. Het herinnert ons eraan dat de toekomst niet slechts een technische mogelijkheid is, maar een morele keuze.

Nogmaals dank, Ronnie – het is inderdaad een pareltje!