Centraal in zijn lezing staat de vraag hoe digitalisering, hoewel vaak gepresenteerd als efficiënt en neutraal, in de praktijk mensen kan vermalen door bureaucratische processen waarin computers eerder worden geloofd dan mensen. Munish Ramlal illustreert dit met het verhaal van een vrouw die door een onterechte registratie in een systeem als geestesziek wordt bestempeld, waardoor haar klachten bij de politie niet serieus worden genomen. Ook beschrijft hij de ervaringen van een ondernemer die jarenlang wordt behandeld als een vuurwapengevaarlijke crimineel door een foutieve registratie, met verwoestende gevolgen voor zijn leven. Dit type data-determinisme, waarbij systemen zonder menselijke toetsing bepalen hoe iemand wordt behandeld, ziet Ramlal als een fundamentele bedreiging voor de rechtsstaat en de menselijke waardigheid.

Toch is zijn toon niet alleen alarmerend. Ramlal erkent dat technologie ook kansen biedt, mits deze op een verantwoorde manier wordt ingezet. Hij maakt een vergelijking met eerdere technologische transities, zoals de introductie van de auto, die aanvankelijk weerstand opriep maar uiteindelijk werd gereguleerd. Hierin ziet Ramlal een rol weggelegd voor Digital Rights House, dat zou moeten functioneren als een soort ANWB voor de digitale snelweg—een organisatie die de gevaren signaleert en bescherming biedt waar nodig. Hij roept op tot meer menselijke tussenkomst in digitale besluitvorming, betere waarborgen voor digitale rechten en het recht op persoonlijk contact wanneer burgers vastlopen in digitale systemen.

Zijn betoog is overtuigend en raakt aan fundamentele vragen over macht en technologie. Tegelijkertijd heeft de lezing een sterk normatief karakter en ligt de nadruk vooral op de risico’s van digitalisering. De positieve aspecten komen pas aan het eind kort aan bod, zoals de voordelen van blockchaintechnologie en de mogelijkheden van AI, mits goed gereguleerd. Bovendien blijft een analyse over hoe digitalisering effectief én ethisch verantwoord kan worden ingezet grotendeels achterwege.

Ramlals conclusie is heel helder: digitalisering mag geen blinde kracht worden die burgers tot nummers reduceert. Er is dringend behoefte aan een systeem waarin menselijkheid en technologie hand in hand gaan, waarbij niet de machine, maar de mens centraal blijft staan. Met concrete aanbevelingen, zoals een noodnummer voor digitale problemen en de inzet van ‘computerdokters’ in wijken, geeft hij een aanzet tot oplossingen. Zijn pleidooi onderstreept de noodzaak om de digitale transformatie niet alleen technisch, maar ook maatschappelijk en ethisch te begeleiden. Een pleidooi waar ik helemaal achter sta!