COVID-19 en Ashby’s wet van vereiste verscheidenheid

door Marco Derksen op 24 oktober 2020

Terroristische aanslagen en pandemieën staan al jaren als mogelijke risico’s op de internationale veiligheidsagenda. Toch hebben de aanslagen op 11 september 2001 of de recente uitbraak van COVID-19 een impact op de samenleving die vooraf niet was voorzien. Wat leren we van deze tijd en hoe bereiden we ons voor op toekomstige ontwikkelingen in de samenleving die we nu nog niet kunnen inschatten?

Nassim Taleb noemt deze gebeurtenissen black swans of zwarte zwanen. Gebeurtenissen die zelden voorkomen maar wel een enorme impact op de samenleving hebben. Let wel, het gaat niet om deze gebeurtenis zelf, maar om de gevolgen van deze gebeurtenis. Volgens deskundigen neemt het aantal zwarte zwanen de komende decennia alleen maar toe omdat we als samenleving steeds meer met elkaar verbonden zijn en daarmee afhankelijker van elkaar zijn geworden. Gebeurtenissen zoals een terroristische aanslag of een pandemie hebben een domino-effect dat niet of nauwelijks is te voorspellen. Dat geldt ook voor ontwikkelingen als klimaatverandering of digitale transformatie die al wel op de radar van overheden en organisaties staan, maar waarvan de impact nog onduidelijk is (zie ook: over complexe systemen, zwarte zwanen, anti-fragiliteit en skin in the game).

We leven in een VUCA-wereld, een snel veranderende wereld die zich kenmerkt door een hoge mate van onzekerheid en complexiteit. VUCA staat voor volatile (snel veranderend), uncertain (onzeker), complex (complex) en ambiguous (vaag). VUCA geeft daarmee het belang aan van aanpassingsvermogen van zowel individuen als organisaties nu het steeds lastiger wordt om toekomstplannen in detail uit te werken.

De systeemleer van Anthony Stafford Beer leert ons dat een levensvatbaar systeem zo georganiseerd moet zijn dat het voldoet aan de eisen van overleven in de veranderende omgeving. Eén van de belangrijkste kenmerken van systemen die overleven, is dat ze aanpasbaar zijn. En in snel veranderende omgevingen ook snel aanpasbaar zijn. Beer baseerde zich daarbij op Ashby’s law of requisite variety oftewel de wet van vereiste verscheidenheid.

Neem als voorbeeld de golfsurfer die minimaal evenveel bewegingen moet kunnen maken als er golfbewegingen zijn om te kunnen blijven staan. Daarmee is golfsurfen misschien wel één van de moeilijkste sporten die er bestaat. Het aantal golfbewegingen is immers oneindig. Belangrijke succesfactoren van golfsurfen zijn dan ook het analyseren van de weers- en wateromstandigheden en het kunnen ‘lezen’ van de golfbewegingen tijdens het surfen om daar op te kunnen anticiperen.

In een VUCA-wereld is het niet meer voldoende om een efficiente structuur te hebben dat is gebaseerd op kennis uit het verleden. Het is in toenemende mate van belang om meerdere opties te hebben, de omgeving goed te observeren en snel te kunnen anticiperen indien nodig. Veel overheden en organisaties trekken deze pijnlijke les tijdens de huidige COVID-19 crisis.

2 reacties

Mooi voorbeeld bij de Waterschappen:

Waterschappen staan voor een grote opgave. In het dichtbevolkte Nederland worden leefbaarheid en toekomstbestendigheid steeds belangrijker, terwijl de omgeving steeds dynamischer wordt. Enerzijds komt dat door klimaatverandering en een toenemende druk op het milieu, anderzijds zorgt het groeiende aantal inwoners ervoor dat het steeds belangrijker wordt om de buitenruimte optimaal in te richten en te onderhouden. Tegelijkertijd is de prognose dat binnen vijftien jaar tijd meer dan 50% van het huidige personeelsbestand van waterschappen (en andere overheden) verdwijnt, een direct gevolg van de vergrijzing van de bevolking. In krimpregio’s wordt dit effect bovendien versterkt doordat nieuw talent daar schaarser is. Jeroen Waanders, Adviseur Innovatie bij Waterschap Drents Overijsselse Delta, spreekt in een klantcase van Cyclomedia van de noodzaak van een transitie naar een ‘gebeurtenis-gedreven’ organisatie:

https://www.cyclomedia.com/nl/resources/use-cases/klantcase-waterschap-drents-overijsselse-delta

Beantwoord

Voorbeeld bij de politie:

Er is een andere kijk op de politie nodig en er is een ander soort politie nodig. Simpelweg omdat de wereld is veranderd. Ook criminaliteit vindt steeds vaker digitaal plaats. Mede daardoor wordt de aanpak van bijvoorbeeld de georganiseerde en ondermijnende criminaliteit steeds kennisintensiever en vraagt om meer (digitale) samenwerking op allerlei vlakken. De komende jaren staat de politie voor een enorme uitdaging om goed toegerust te zijn op die veranderende, steeds verder digitaliserende wereld. Door meer in contact te staan met de wijk, of het nu om fysieke of digitale aanwezigheid gaat, kan onrust vroegtijdig gesignaleerd worden. Daarom moet er bijvoorbeeld worden geïnvesteerd in opleidingen en (wijk)agenten die digitaal vaardig zijn.

https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/10/09/oproep-aan-politiek-geef-politie-meer-grip-op-wijk-en-web

Beantwoord

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Laatste blogs

Bekijk alle blogs (692)
Contact